DLACZEGO NIE POWINNO SIĘ SPALAĆ SŁOMY

Zagospodarowanie resztek pożniwnych i poprawienie struktury gleby

Substancja organiczna po wprowadzeniu do gleby ulega przetworzeniu i rozkładowi przez mikroorganizmy. Pamiętajmy że gleba jest żywym organizmem bakterii i grzybów. Na górze, wierzchniej warstwie są bakterie tlenowe a w głębszej warstwie bakterie beztlenowe, kiedy odwracamy pługiem glebę przykrywając masę organiczną obie grupy bakterii niszczymy – redukujemy, gleba choruje. W agrotechnice najważniejszym elementem jest nie oranie gleby a mieszanie wierzchniej warstwy gleby z masą organiczną. Masa organiczna aby się rozkładała musi mieć dostęp do tlenu i dostateczną ilość bakterii tlenowych aby mógł następować proces denitryfikacji i tworzenia substancji organicznej tak ważnej procesie uprawy i produkcji. Mikroorganizmy (mikroflora) rozkładają proste związki węglowodanowe oraz hemicelulozy i białko. Po rozłożeniu tych związków wzrasta w pozostałym materiale udział ligniny i celulozy. W kolejnym etapie celuloza rozkładana jest przez bakterie, zaś lignina przez grzyby. Na przebieg i szybkość rozkładu substancji organicznej wpływają warunki środowiskowe (rodzaj gleby, jej aktywność biochemiczna i właściwości fizyczne, odczyn, zawartość składników pokarmowych, przebieg pogody) oraz skład chemiczny substancji organicznej, a także agrotechnika. Jeśli przykrywamy głęboko masę organiczną, to w warunkach beztlenowych następuje butwienie i gnicie jak również w tym procesie wydzielają się związki toksyczne takie jak siarkowodór, fenole i inne, co ma niekorzystny wpływ na młode rosnące rośliny. Łatwo dostępny w słomie węgiel stymuluje rozwój mikroorganizmów, które do budowy swojego ciała wykorzystują nie tylko azot zawarty w substancji organicznej, ale również azot glebowy lub azot dostarczany w nawozach mineralnych. Proces ten prowadzi do okresowego blokowania azotu (po obumarciu bakterii azot staje się dostępny dla roślin), co w przypadku braku nawożenia N prowadzi do spadku plonu.  Zatem przed wprowadzeniem słomy do gleby należy zastosować nawożenie azotem w dawce 5 – 8 kg N/t słomy (słoma zbóż intensywnie nawożonych azotem zawiera więcej tego składnika). Dobre efekty przynosi łączne stosowanie słomy z gnojówką lub gnojowicą. Dodatkowym pozytywnym elementem jest zatrzymywanie amoniaku NH4 który ulatnia się do atmosfery wydzielając nieprzyjemny zapach który zatruwa środowiska a także następują straty azotu. Gleba która zawiera małą ilość próchnicy jest przepuszczalna i przy stosowaniu dużej ilości gnojówki i gnojowicy może dojść do zanieczyszczenia wód gruntowych. Widać we wszystkich aspektach jak ważne jest wprowadzanie do gleby masy organicznej a nie jej sprzedawanie i palenie. Jeśli jest to możliwe to powinniśmy wysiewać poplony dla zwiększenia jeszcze masy organicznej, takie podejście zapobiega dodatkowo erozji gleby. Gleba o wysokiej zawartości próchnicy ma o wiele większe zdolności zatrzymywania wody co w obecnych czasach suchych lat ma ogromne znaczenie, gleba taka ma większe zdolności sorpcyjne składników pokarmowych co dla nas rolników ma duże znaczenie aby tracić jak najmniej.

 
ZAŁOŻENIA
Przychody
Wartość słomy 1 t – 150 zł
Koszty i straty
Prasowanie słomy 27 zł za belkę 350 kg + sznurek
Kłębek sznurka 33 zł
Koszt zwożenia z pola 80 zł/ha
Wydzielanie do atmosfery CO2 ze słomy 0,2 %
Wydzielanie do atmosfery CO2 z węgla 0,5 – 0,7 %
 
 
 
 
 
Informacje przydatne do raportu
Tab.1. Przeciętna zawartość składników mineralnych w 1 tonie słomy.
 
Roślina
Stosunek plonu
Masa składników w kg/t słomy
nasion do słomy
Azot
Fosfor
Potas
Wapń
Magnez
 
N
P2O5
K2O
CaO
MgO
Żyto
01:01,5
5,8
2,5
12
3,2
0,8
Pszenica
01:01,1
6,6
2,5
12,8
3,8
0,9
Pszenżyto
01:01,2
6,1
2,5
12,4
3,5
0,8
Jęczmień
01:01,0
7,3
2,5
14,5
6,3
1,2
Owies
01:01,4
7,1
3,2
18,2
5,2
1,1
Kukurydza
01:01,5
8
4,6
21,6
5,6
2,5
Rzepak
01:02,0
7,2
3
20,2
15,6
1,3
 
Wartość w zł czystego składnika w nawozach mineralnych
Wartość 1 kg N
3,80 zł
Wartość 1 kg P
3,22 zł
1 kg K (średnio)
3,56 zł
 
 
Tab. 2. Masa makroelementów (w kg) wniesiona do gleby w przeciętnym plonie słomy.
 
Roślina
Plon słomy
Masa składników wniesiona w plonie słomy
w t/ha
N
P2O5
K2O
CaO
MgO
Żyto
4,5
26,1
11,2
54
14,4
3,6
Pszenica
4,5
29,7
11,2
57,6
17,1
4,1
Pszenżyto
4,5
27,5
11,2
55,8
15,8
3,6
Jęczmień
4
29,2
10
58,o
25,2
4,8
Owies
4,2
29,8
13,4
76,4
21,8
4,6
Kukurydza
9
72
41,4
194,4
50,4
22,5
Rzepak
6
43,2
18
121,2
93,6
7,8
 
Tab. 3 Wartość energetyczna poszczególnych nośników energii
Nośnik energii
Wartość opałowa
MJ/kg
Węgiel kamienny
25
Koks
27
Gaz ziemny
34,3 MJ/m3
Gaz propan-butan
45
Olej opałowy
42
Słoma zbożowa
14,0-15,2
Niekorzystanie jak z tabeli 3 wynika że z tego zestawienia jest to najmniej energetyczne źródło energii, które również wydziela do atmosfery i powoduje zanieczyszczanie środowiska. Podczas spalania słomy wydzielają się popioły i siarka (0,05-0,1%). Obecnie nie ma już deszczy kwaśnych a siarkę musimy wnosić do gleby i uzupełniać to co jest w nassie organicznej (słomie) w postaci mineralnej. Wydzielany jest również do atmosfery tlenki azotu (0,002%). Na uwagę zasługuje także fakt, że podczas procesu spalania wydziela się również 0,2% CO, gdzie obecnie tak walczymy o redukcję emisji gazów cieplarnianych. Wszyscy wiemy jak szkodliwe jest wypalanie lasów tropikalnych i jakie są skutki dla środowiska. Spalanie słomy jest tworzenie pustyni na naszych polach na własne życzenie niszcząc środowisko, tracąc pieniądze, i w aspekcie społecznym też nie jest to korzystne.
Tab. 4 Wartość przychodu ze sprzedaży słomy z 1 ha
Roślina
Plon słomy
Wartość słomy z ha
w t/ha
Żyto
4,5
675
Pszenica
4,5
675
Pszenżyto
4,5
675
Jęczmień
4
600
Owies
4,2
630
Kukurydza
9
1350
Rzepak
6
900
 
 
Tab. 5 Wartość poszczególnych makroskładników wniesionych w słomie do gleby w przeliczeniu na zł
Masa składników wniesiona w plonie słomy przeliczona na zł
N
Wartość zł
P2O5
Wartość zł
K2O
Wartość zł
Wartość wszystkich makronawozów
26
99,2
11
36,1
54
192,2
327,5
30
112,9
11
36,1
58
205,1
354,0
28
104,5
11
36,1
56
198,6
339,2
29
111,0
10
32,2
58
206,5
349,6
30
113,2
13
43,1
76
272,0
428,4
72
273,6
41
133,3
194
692,1
1099,0
43
164,2
18
58,0
121
431,5
653,6
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wartość 1 kg N 3,8 zł
Wartość 1 kg P 3,22 zł
wartość 1 kg K 3,56 zł
 
Wartość wyrażona w zł czystego składnika
 
 
 
 
Tab. 6 Suma kosztów sznurka prasowania i zwiezienia słomy
Roślina
Plon słomy
w t/ha
Ilość belek z ha szt
Koszt za prasę na 1 ha w zł
Wartość sznurka na 1 ha zł
Koszt zwiezienia z 1 ha zł
Suma kosztów poz 4+5+6 zł
1
2
3
4
5
6
7
Żyto
4,5
12,9
347,1
33
80
460,1
Pszenica
4,5
12,9
347,1
33
80
460,1
Pszenżyto
4,5
12,9
347,1
33
80
460,1
Jęczmień
4
11,4
308,6
33
80
421,6
Owies
4,2
12,0
324,0
33
80
437,0
Kukurydza
9
25,7
694,3
66
160
920,3
Rzepak
6
17,1
462,9
33
80
575,9
 
Do tych wartości musimy dodać
  1. koszty prasowania na 1 ha 27 zł z belkę 350 kg
  2. koszty sznurka na 1 ha 33 zł/kłębek
  3. koszty zwiezienia słomy z 1 ha 80 zł/ha
 
 
Tab. 7 Zestawienie korzyści czy strat z tytułu sprzedaży biomasy z 1 ha wyrażony w zł
Roślina
Plon słomy tony
Ilość belek z ha
Koszt za prasę na 1 ha
Wartość sznurka na 1 ha (zł)
Koszt zwiezienia z 1 ha (zł)
Suma kosztów poz. 4+5+6 (zł)
Suma wartości kosztów i utraty składników (zł)
Wartość słomy z 1 ha (zł)
Różnica między przychodem a sumą wartości kosztów i utraty składników (zł)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Żyto
4,5
12,9
347,1
33
80
460,1
787,6
675
-112,6
Pszenica
4,5
12,9
347,1
33
80
460,1
814,1
675
-139,1
Pszenżyto
4,5
12,9
347,1
33
80
460,1
799,4
675
-124,4
Jęczmień
4
11,4
308,6
33
80
421,6
771,2
600
-171,2
Owies
4,2
12,0
324,0
33
80
437,0
865,4
630
-235,4
Kukurydza
9
25,7
694,3
66
160
920,3
2019,3
1350
-669,3
Rzepak
6
17,1
462,9
33
80
575,9
1229,4
900
-329,4
 
 
 
 
Masa składników wniesiona w plonie słomy
 
 
 
N
Wartość zł
P2O5
Wartość zł
K2O
Wartość zł
Wartość wszystkich makronawozów
 
 
 
26
99,2
11
36,1
54
192,2
327,5
 
 
 
30
112,9
11
36,1
58
205,1
354,0
 
 
 
28
104,5
11
36,1
56
198,6
339,2
 
 
 
29
111,0
10
32,2
58
206,5
349,6
 
 
 
30
113,2
13
43,1
76
272,0
428,4
 
 
 
72
273,6
41
133,3
194
692,1
1099,0
 
 
 
43
164,2
18
58,0
121
431,5
653,6
 
 
 

 
Słoma jest podstawowym nawozem organicznym w gospodarstwach bezinwentarzowych. Jej plon wynosi od 4 do 7 t/ha. Z dawką słomy 5 t/ha dostarcza się do gleby następujące ilości mikroelementów: Wcześniej są wyliczenia makroskładników.
  • MgO – 6-10 kg
  • CaO – 11-20 kg
  • S – 6-9 kg
  • B – około 25 g
  • Cu – około 15 g
  • Mn – około 150 g
  • Mo – około 2 g
  • Zn – około 200 g
  • Co – około 0,5 g
Wnioski końcowe
  1. W aspekcie środowiskowym sprzedawanie i palenie słomy jest wysoce szkodliwe, bo uwalniamy CO2 .
  2. W aspekcie ekonomicznym przynosi to straty co wykazują tabele i wyliczenia.
  3. W aspekcie społeczny jest również niekorzystne gdyż niszczymy środowisko, które nie powinno być degradowane.
  4. W aspekcie zdrowotnym jest również niekorzystnie, gdyż w takich warunkach nie dość, że mamy niższe plony to mamy gorszej jakości produkty.
  5. Nie uwzględnione są koszty mikroelementów i wapna.

 
Tadeusz Szymańczak
Rzecznik Prasowy
Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

886ml milk

Cenimy sobie Państwa wypowiedzi,
dlatego prosimy aby były one wyrażane w dobrym tonie oraz nie łamały polskiego prawa.
Komentarze łamiące te zasady będą niezwłocznie usuwane.
Dodaj komentarz
*
Tytuł komentarza:
*
Komentarz:
komentarz
*
Podpis:

Jeśli chcesz otrzymywać informacje o najważniejszych wiadomościach rolniczych oraz przydatnych poradach rolniczych możesz zapisać się do newslettera (po lewej stronie ekranu).

TAGI:  ; wartość; ; słomy; również; 1; 1; 12; 9; 1; ; około; pszenica; Żyto; aspekcie; składników; pszenżyto; roślina;

Ta strona korzysta z plików COOKIES. więcej »