Do jakich szkół pójdą uczniowie z terenów wiejskich w roku szkolnym 2019/20?

Jak wynika z III etapu Monitoringu Rozwoju Obszarów Wiejskich (MROW), coraz więcej dzieci z terenów wiejskich uczęszcza do szkół zlokalizowanych poza swoim miejscem zamieszkania.

Monitoring Rozwoju Obszarów Wiejskich (MROW) to zainicjowany w 2012 roku cykliczny projekt badawczy Fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej, realizowany wspólnie z Instytutem Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN. Jego celem jest cykliczna obserwacja przemian społeczno-gospodarczych na polskiej wsi. Badaniem objęte są wszystkie 2173 gminy wiejskie i miejsko-wiejskie w Polsce.

W porównaniu do opublikowanych w 2014 roku wyników pierwszych badań MROW, w 2018 wskaźnik skolaryzacji (odsetek dzieci uczęszczających do szkół zlokalizowanych w gminie zamieszkania) na poziomie szkoły podstawowej spadł z 97 do 91 proc. Oznacza to, że rodzice coraz częściej dowożą dzieci do szkół zlokalizowanych poza swoją gminą, najczęściej do placówek edukacyjnych w pobliskich miastach, a popyt na usługi edukacyjne oferowane przez szkoły podstawowe w gminach wiejskich, zaczyna się zmniejszać.

Zjawisko to obserwujemy przede wszystkim w gminach położonych w otoczeniu największych miast, co świadczy o świadomej decyzji rodziców w kwestii przenoszenia części dzieci mieszkających na wsi do miejskich placówek szkolnych. W 10% polskich gmin (zlokalizowanych głównie w Polsce wschodniej i północnej) współczynnik ten nie osiąga nawet 80%, co oznacza, że 1/5 młodzieży uczy się poza granicami swojej gminy zamieszkania. Z drugiej strony, głównie w gminach położonych na południu kraju i w Polsce centralnej, oprócz uczniów zamieszkujących gminę, do szkół dowożone są dzieci z innych, zazwyczaj ościennych gmin. Szczególną pod tym względem na mapie Polski jest najmniejsza gmina wiejska woj. śląskiego – Koszarawa, gdzie funkcjonuje m.in. szkoła Montessori Mountain Schools. Wskaźnik skolaryzacji osiągał tu wartość ponad 250%.

 


Współczynnik skolaryzacji brutto na poziomie szkoły podstawowej
Źródło: BDL GUS.

Miejsce zamieszkania, a wyniki osiągane na egzaminach końcowych

Jak komentuje dr hab. Monika Stanny, Dyrektor Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN i jednocześnie kierownik projektu, średnie wyniki osiągane przez uczniów na sprawdzianie kończącym szkołę podstawową odzwierciedlają stan lokalnego systemu edukacji, w tym jego pozycję w hierarchii spraw będących przedmiotem zainteresowania lokalnego samorządu oraz mieszkańców, którzy go wybrali.

Wyniki ostatniego badania MROW 2018 pokazują, że relatywnie niższy wynik sprawdzianu na zakończenie szkoły podstawowej częściej uzyskują uczniowie zamieszkujący obszary wiejskie województw Polski północnej, północnego Mazowsza oraz znacznej części Dolnego Śląska. Z drugiej strony lepsze wyniki osiągają uczniowie z gmin podmiejskich miast wojewódzkich oraz w południowo-wschodniej Polsce.

– Miejsce zamieszkania jest czynnikiem wpływającym na aspiracje edukacyjne młodzieży i samoocenę szans ich realizacji, a w konsekwencji poziom uzyskanego wykształcenia oraz pozycję w strukturze społecznej. Młodzież wiejską nadal wyróżniają niższe aspiracje i słabsza wiara w powodzenie ich realizacji niż młodzież miejską. Dlatego też polska wieś wymaga nieustannych działań na rzecz rozwoju edukacji, aby w świadomości społecznej przestała wciąż wiązać się ze słabszymi niż w mieście możliwościami edukacyjnymi – mówi Krzysztof Podhajski, prezes zarządu Fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej.

Połowa dzieci wieku 3-5 lat z terenów wiejskich nie uczęszcza do przedszkola

Jak podkreślają eksperci, przedszkole to miejsce rozwijania umiejętności i nabywania ważnych kompetencji społecznych, związanych z przebywaniem w grupie rówieśniczej, np. samodzielności, wytrwałości czy rozwijania myślenia abstrakcyjnego, poznawania i ćwiczenia sytuacji społecznych. Jednak jak wynika z MROW 2018 tylko 48 proc. dzieci w wieku 3-5 lat z terenów wiejskich uczęszcza do przedszkola. Największy odsetek dzieci korzystających z publicznego wychowania przedszkolnego na wsi można zaobserwować w woj. opolskim, śląskim, lubuskim i wielkopolskim – w większości gmin jest to powyżej 80%. Jeszcze więcej – nawet 90% najmłodszych mieszkańców gmin położonych wokół aglomeracji miejskich, takich jak Warszawa, Kraków, a nawet Kielce czy Rzeszów, uczęszcza do przedszkola. Najmniejszy odsetek dzieci uczęszczających do przedszkola zanotowano w gminach w Polsce północnej i wschodniej.

– Transport dziecka do oddalonej od miejsca zamieszkania placówki może być dla rodziców dużą niedogodnością. Z drugiej strony duża liczba rodziców zamieszkujących na terenach wiejskich wykonuje pracę przydomową. Dodatkowo na wsi częściej spotykamy rodziny wielopokoleniowe. Te dwa czynniki, a także częste przekonanie o tym, że samodzielna opieka nad dzieckiem jest bardziej wartościowa niż ta oferowana przez instytucje przedszkola, pozwalają rodzicom łatwiej zorganizować opiekę – dodaje profesor Andrzej Rosner.

Z innych badań IRWiR PAN wynika, że utrzymująca się różnica w wykształceniu między ludnością wiejską a miejską jest powiązana z procesem migracji zachodzącym na terenach wiejskich. Najlepiej wykształceni mieszkańcy wsi przenoszą się do miast i obszarów podmiejskich, gdzie skupia się rynek pracy wymagający wyższych kwalifikacji. Proces wypłukiwania potencjalnych zasobów pracy jest widoczny zwłaszcza na obszarach wiejskich Polski wschodniej oraz w gminach położonych daleko od miast regionalnych.


Odsetek dzieci uczęszczających do przedszkola w grupie wieku 3–5 lat [w29]
Źródło: opracowanie własne na podstawie Banku Danych Lokalnych GUS.

***
Wyniki badania MROW, podzielone na poszczególne etapy badawcze, są publikowane co dwa lata w formie raportów. Celem badania jest cykliczna obserwacja przemian społeczno-gospodarczych na polskiej wsi. Badanie MROW obejmuje problematykę demograficzną, a także zagadnienia związane z dostępnością przestrzenną, sektorem rolniczym i pozarolniczym, stopniem dezagraryzacji gospodarki lokalnej, lokalnymi finansami publicznymi, rynkiem pracy, edukacją, zamożnością i warunkami bytowymi społeczeństwa oraz z aktywnością społeczną.

Monitoring rozwoju obszarów wiejskich jest dostępny na stronie Fundacji EFRWP oraz IRWiR PAN:
www.efrwp.pl/o-projekcie-mrow oraz www.irwirpan.waw.pl/538/badania/monitoring-rozwoju-obszarow-wiejskich
***
Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej jest organizacją pozarządową, działającą na rzecz rozwoju polskiej wsi. Od blisko 30 lat pomaga zmieniać jej wizerunek oraz aktywnie wspiera rozwój społeczno-gospodarczy lokalnych społeczności na terenach wiejskich. Działania EFRWP skupiają się przede wszystkim na wsparciu inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, rozwoju lokalnych przedsiębiorstw oraz działaniach edukacyjnych i społecznych skierowanych do osób zamieszkujących obszary wiejskie. Więcej informacji: www.efrwp.pl

Forum Inicjatyw Rozwojowych (FIR) zostało utworzone w celu wypracowywania rozwiązań i stanowisk istotnych z punktu widzenia rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa, nie tylko w Polsce, ale także w Unii Europejskiej.

Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk (IRWiR PAN) to jednostka naukowa prowadząca interdyscyplinarne prace badawcze związane z rozwojem obszarów wiejskich. W działalności naukowej podejmuje aktualne problemy dotyczące rozwoju społeczno-gospodarczego, których waga jest niezmiernie istotna nie tylko dla mieszkańców wsi, ale również całego społeczeństwa. Realizuje badania podstawowe, jak również prace eksperckie i ewaluacyjne. Więcej na stronie: www.irwirpan.waw.pl

 

Cenimy sobie Państwa wypowiedzi,
dlatego prosimy aby były one wyrażane w dobrym tonie oraz nie łamały polskiego prawa.
Komentarze łamiące te zasady będą niezwłocznie usuwane.
Dodaj komentarz
*
Tytuł komentarza:
*
Komentarz:
komentarz
*
Podpis:

Jeśli chcesz otrzymywać informacje o najważniejszych wiadomościach rolniczych oraz przydatnych poradach rolniczych możesz zapisać się do newslettera (po lewej stronie ekranu).

125ml milk

TAGI: rozwoju; wiejskich; dzieci; obszarów; gminach; ; polskiej; położonych; badania; szkoły; szkół; uczęszcza; uczniowie; więcej; drugiej; polski; rodziców; rolnictwa; zam;

Ta strona korzysta z plików COOKIES. więcej »