Podsumowanie 2025 roku w rolnictwie – część 1

03-01-2026

Zapraszamy do zapoznania się z analizą Wielkopolskiej Izby Rolniczej, podsumowującą rok 2025 w rolnictwie. Opracowanie stanowi przegląd najważniejszych wydarzeń minionych miesięcy oraz problemów, z jakimi musieli mierzyć się rolnicy. Materiał został podzielony na kilka części ze względu na dużą liczbę istotnych wydarzeń zachodzących w rolnictwie.

Rok 2025 to rok wysokich plonów w Polsce, Europie i na Świecie, a co za tym idzie niskich cen skupu. Ten rok wyjątkowo obnażył największe bolączki naszego rolnictwa, czyli brak integracji pionowej i poziomej, struktur handlowych i logistycznych będących w rękach rolników i słabą pozycję marketingową polskich produktów rolno-spożywczych na Świecie.

Rok ten pokazał, że nie można budować przyszłości naszego rolnictwa w oparciu o produkcję roślinną, a szczególnie produkcję zbóż. Ceny na tym rynku dla polskich rolników są niskie, ale w zupełności wystarczające dla największych graczy rynkowych.

W roku 2025, szczególnie we znaki dała się rosnąca presja cenowa wywierana przez tanich producentów z krajów trzecich oraz najsilniejsze w łańcuchu spożywczym sieci detaliczne. O tej presji mówimy od kilku lat podczas naszych forów rolniczych. Póki co, dzięki postawie rolników i organizacji rolniczych, udało się powstrzymać Komisję Europejską przed podpisaniem umowy z krajami Ameryki Południowej. Zobaczymy, co się wydarzy dalej w tej sprawie. Dużo większym zagrożeniem jest natomiast wchodząca na rynki unijne Ukraina. To kraj o olbrzymim potencjale w zakresie produkcji rolnej, który bezpośrednio zagraża naszym rolnikom.

W mijającym roku rozpoczęły się prace nad zasadniczą zmianą finansowania Wspólnej Polityki Rolnej. Jej drugi filar trafia do worków z funduszami regionalnymi, gdzie to regiony będą decydowały, na co wydadzą te środki. To może być dobra zmiana pod warunkiem, że wysokość środków na rolnictwo będzie zagwarantowana.

Patrząc na pozytywy to trzeba wskazać na dobrą póki co pozycję producentów wołowiny. Ceny na tym rynku utrzymują się na wysokim poziomie. Nie mogli do tej pory narzekać producenci mleka ale ich dobra sytuacja cenowa zaczęła się zmieniać pod koniec tego roku. Polska osiągnęła w tym, dobrym czasie, znaczącą przewagę konkurencyjną i zdobyła rynek na produkty mleczne, co będzie owocowało powrotem do wyższych cen w przyszłości.

Poniżej przedstawiamy część 1 naszej analizy.  

Brak opłacalności produkcji rolniczej w 2025 roku

Lata 2023–2025 charakteryzowały się niską opłacalnością produkcji rolniczej. Ceny skupu produktów rolnych powróciły do poziomów sprzed pandemii, podczas gdy koszty produkcji znacząco wzrosły, co w konsekwencji doprowadziło do spadku rentowności większości kierunków produkcji rolniczej. W 2025 roku sytuacja finansowa gospodarstw rolnych była szczególnie trudna. Pszenica przynosiła jedynie niewielkie zyski w pierwszych miesiącach roku, jednak w drugiej połowie wyniki były wyraźnie „na minusie”, co wskazuje na słabą opłacalność tej uprawy. Jęczmień jary odnotowywał systematyczne straty przez cały rok, a ich poziom był znacznie wyższy niż w przypadku pszenicy. Najgorzej wyglądała sytuacja kukurydzy na ziarno – jej uprawa generowała stałe i wysokie straty w każdym miesiącu, czyniąc ją zdecydowanie najmniej opłacalną. Jedynym kierunkiem produkcji wykazującym względną rentowność „na plusie” był rzepak, który w większości miesięcy przynosił dodatnie wyniki finansowe, choć od połowy roku jego opłacalność malała. Według naszych obserwacji i wyliczeń, w najgorszej sytuacji są dzisiaj gospodarstwa zajmujące się wyłącznie produkcją roślinną. Wielkopolska Izba Rolnicza od lat walczy i postuluje o odbudowę produkcji trzody chlewnej w Wielkopolsce. Przy mniejszej powierzchni gospodarstw i słabszych glebach produkcja zwierzęca jest tym kierunkiem, który pozwala rolnikowi zarobić nieco więcej. Nie jesteśmy w stanie konkurować na rynku zboża z korporacjami z Ukrainy czy Rosji, które produkują je o połowę taniej.

W poniżej tabeli przedstawiamy wyniki finansowy uzyskiwany z 1 ha podstawowych kierunków produkcji liczony w 2025 roku: 

Ceny zbóż

Tegoroczne, obfite zbiory zbóż na świecie utrzymują presję cenową - wykazującą tendencję spadkową.

Możliwa szansa na odbicie cen pojawi się dopiero po zakończeniu obecnego sezonu. Powodem okazać się może przewidywane spowolnienie produkcji w latach następnych, gdzie rolnicy przy niskich cenach prawdopodobnie ograniczą zasiewy, co zmniejszy podaż. Naturalnym następstwem zatem będzie wzrost cen.

Na koniec 2025 r. średnie ceny zbóż w Wielkopolsce wynoszą:

• Pszenica konsumpcyjna – 717 zł/t
• Żyto – 543 zł/t
• Jęczmień – 640 zł/t
• Pszenżyto – 632 zł/t
• Owies – 524 zł/t
• Kukurydza (mokra) – 434 zł/t
• Kukurydza (sucha) – 679 zł/t
• Rzepak – 1998 zł/t.

*Źródło: opracowanie własne na podstawie Notowań i Kalkulacji WIR.

Wykres 1. Średnie ceny skupu zbóż w Wielkopolsce w 2025 r. (zł/t).

Na przedstawionym wykresie widać jak kształtowały się ceny zbóż w całym roku. Ogólna tendencja jest spadkowa – na początku roku cena pszenicy konsumpcyjnej wynosiła 898 zł/t, na koniec roku 717 zł/t (spadek o ponad 20 %). 

Wykres 2. Cena kukurydzy suchej w Wielkopolsce w 2025 r.

Źródło: opracowanie własne na podstawie notowań cenowych WIR.

Cena kukurydzy w przeciągu roku, do września była stabilna, natomiast w nowym sezonie odnotowujemy jej drastyczny spadek. Na początku roku było to 753 zł/t, na koniec roku (notowania z początku grudnia tego roku) płacą za kukurydzę suchą już średnio 678 zł/t.

Wykres 3. Ceny rzepaku w okresie styczeń-grudzień w latach 2024-2025

Źródło: opracowanie własne na podstawie notowań cenowych WIR.

Cena rzepaku w 2025 r. od stycznia do grudnia wzrosła – w bieżącym roku średnio wynosiła w Wielkopolsce 2143 zł/t. Ceny w ostatnich miesiącach były wyższe niż w analogicznych miesiącach roku ubiegłego.

Ceny na rynku trzody, bydła i mleka

W porównaniu do grudnia 2024 r. odnotowujemy spadek cen skupu żywca wieprzowego, drobiu i mleka. Sytuacja na rynku trzody jest dramatyczna – w grudniu tego roku za kg żywca hodowcy w Wielkopolsce otrzymują średnio 4,52 zł/kg, na początku roku było to 5,60 zł/kg – w grudniu ubiegłego roku cena ta wynosiła 5,84 zł/kg. To dobitnie pokazuje jak dramatyczna jest sytuacja na tym rynku.

Wykres 4. Średnia cena skupu żywca wieprzowego w Wielkopolsce w 2025 r. (zł/kg)

Wykres 5. Średnia roczna cena skupu żywca wieprzowego w latach 2022-2025 (zł/kg)

Źródło: opracowanie własne na podstawie notowań cenowych WIR.

Pozostałe najważniejsze zmiany cenowe na rynku rolnym (w ujęciu rocznym 2025/2024):

• Ziemniaki – spadek ceny w skupach o średnio 7 % r/r.
• Żywiec wołowy – wzrost przeciętnie o 19 % r/r w skupach.
• Mleko – wzrost średniej ceny o około 11 % r/r, (jednak odnotowujemy w grudniu miesięczny spadek).

Ceny mleka w Unii Europejskiej w ostatnim czasie są ewidentnie powyżej średniej na świecie, koszty rosną wolniej, a co za tym idzie – są to korzyści i ogromna szansa dla rynku Polskiego. O przyszłości dla Polski mówił Philipp Goetz z IFCN podczas X Forum Rolników i Agrobiznesu.

Polska jest jednym z krajów najodporniejszych na zawirowania na rynku mleka, o czym świadczy znaczny postęp w produkcji mleka w ostatnich latach.

Wykres 6. Średnie ceny skupu mleka w Wielkopolsce w 2025 r.

Źródło: opracowanie własne na podstawie notowań cenowych WIR.

Cena mleka na początku grudnia 2025 spada w większości mleczarni, w Wielkopolsce średnio producenci mleka otrzymują 1,95 zł/l. Jest to najniższa cena odnotowana w tym roku. Rolnicy zauważają, że mleczarnie coraz częściej dostosowują ceny do sytuacji na rynkach światowych, co powoduje, że reakcje zakładów stają się bardziej gwałtowne niż dotychczas. Cena mleka pod koniec tego roku jest postrzegana jako początek trudniejszego okresu - kolejne tygodnie mogą przynieść dalsze obniżki. Rolnicy zwracają uwagę, że rynek nie daje żadnych sygnałów odbicia, dlatego przewidują, iż obniżki cen mleka mogą potrwać do początku 2026 roku (czytamy w agrofakt.pl).

Cena na poziomie od 1,20 do 1,60 zł/l jako cena mleka dla małych dostaw utrudnić może utrzymanie płynności, ponieważ koszty zimowego żywienia i energii rosną szybciej niż przychody. W wielu gospodarstwach narasta obawa, że kolejny miesiąc może przynieść jeszcze trudniejszą sytuację finansową.

Nasze działania

Wielkopolska Izba Rolnicza od lat zwraca uwagę na słabnącą i malejącą siłę przetargową rolnika w łańcuchu spożywczym, szczególnie wobec dużych sieci detalicznych, które dzięki olbrzymiej sile marketingowej i finansowej wywierają presję, w tym presję cenową, prowadząc często wojnę cenową, co w oczywisty sposób odbija się na najsłabszym ogniwie rynku – rolniku; uważamy, że sytuacja ta wymaga reakcji instytucji rządowych i najlepiej byłoby rozpocząć dialog moderowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi między sieciami detalicznymi, a rolnikami. Wielkopolska Izba Rolnicza wielokrotnie interweniowała w tych sprawach w resorcie rolnictwa. 

Wiele do zrobienia mają też sami rolnicy poprzez tworzenie skutecznie funkcjonujących grup producentów. Takie grupy mają szansę, poprzez inwestycje w infrastrukturę handlową i przetwórczą, sprostać wymaganiom sieci i dotrzeć z produktami do konsumentów. Przykładem takiej grupy, jednej z pierwszych na polskim rynku, jest Grupa Producentów Warzyw Chrobry z Kłecka. Grupa ta w czasie swojej wieloletniej działalności stała się liderem w profesjonalnej produkcji ogórka gruntowego, który jest produkowany przez członków grupy a następnie sortowany i pakowany w obiekcie magazynowo logistycznym w Kłecku. Grupa przetwarza część swoich produktów  dostarczając sterylizowane warzywa do sieci detalicznych, a ostatnio podjęła się produkcji arbuza, również na zlecenie sieci detalicznej. To jeden z wielu przykładów dobrej i skutecznej współpracy rolników na rynku. Ale taka współpraca musi stać się normą a nie wyjątkiem, bo same przepisy prawne nie uratują rolników przed niszczącą siłą supermarketów.

Wielkopolska Izba Rolnicza od dawna mówiła, co zrobić z nadwyżką zbóż – najlepiej przeznaczyć je na paszę dla zwierząt. Cieszymy się, że w końcu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wziął to pod uwagę, choć szkoda, że stało się to tak późno, potwierdzając tym samym nasze wcześniejsze analizy. Zapowiedzi Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wsparciu dla produkcji zwierzęcej jako alternatywie do sprzedawania taniego zboża. Przypominamy, że Wielkopolska Izba Rolnicza przedstawiła taką analizę już dwa lata temu na Zespole Zbożowym powołanym przez ówczesnego Ministra Michała Kołodziejczaka. Czekamy na konkrety w tej sprawie. Dobrym rozwiązaniem jest już zwiększenie premii do 300 000 zł dla młodych rolników, którzy chcą prowadzić produkcję zwierzęca. Cały czas pracuje Krajowa Rada Wieprzowiny, w której działa nasz reprezentant Pan Stanisław Ciesielski - Przewodniczący Rady Powiatowej WIR w Lesznie. 17 grudnia br. przedstawiciele tej Rady spotkali się z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podczas którego padły zapowiedzi powrotu do rekompensat dla rolników z stref ASF. Czekamy na konkrety.

Wielkopolska Izba Rolnicza w tym roku zorganizowała pierwszą imprezę sprzedażową z zaplanowanego cyklu wydarzeń pn. „Delicje z Wielkopolski”, która odbyła się 24 maja br. na terenie parku rozrywki Deli Park w miejscowości Trzebaw – gmina Stęszew. Wydarzenie „Delicje z Wielkopolski w Deli Park” zostało zorganizowane przez Wielkopolską Izbę Rolniczą wspólnie z: Deli Parkiem, gminą Stęszew oraz KGW Wilkowyjki. Skracanie łańcucha spożywczego to jeden ze sposobów poprawy pozycji rolnika na rynku spożywczym oraz szansa na przetrwanie dla wielu, szczególnie mniejszych gospodarstw rolnych. Wielkopolska Izba Rolnicza od lat wspiera tą ideę organizując wydarzenia promocyjne, kampanie billboard’owe, czy szkolenia dla zainteresowanych rolników. Dodatkowo Wielkopolska Izba Rolnicza była jednym z organizatorów „Zielonego Rynku Ekologicznego” w Kaliszu (we wrześniu i listopadzie), którego celem było promowanie lokalnych producentów, ekologicznego stylu życia i zdrowego odżywiania. Uczestnicy mogli spróbować naturalnych produktów, poznać ich historię i nawiązać kontakt z producentami. Ryneczek łączył tradycję z nowoczesnością, edukację z praktyką, oferując warsztaty, degustacje, konkursy, badania zdrowotne i rajd rowerowy, pokazując, że ekologia to styl życia w lokalnej społeczności.

Już na przełomie stycznia i lutego odbędzie się XIX edycja Wielkopolskich Forów Rolniczych. W nadchodzącym cyklu forów rolniczych tematem wiodącym będzie wzmocnienie pozycji rynkowej polskich producentów rolnych poprzez rozwój i integrację w ramach organizacji oraz grup producenckich. W obliczu narastających wyzwań gospodarczych, zmienności cen oraz rosnącej konkurencji na rynku europejskim i globalnym rolnicy w Polsce szczególnie potrzebują silnych struktur, które umożliwią im bardziej efektywne funkcjonowanie, zwiększenie skali działania oraz wynegocjowanie korzystniejszych warunków zbytu. Już dzisiaj zapraszamy Państwa do udziału w forach!

Opracowanie:

Andrzej Przepióra

Paweł Dopierała

Marta Ceglarek

Magdalena Kołodziejek

Joanna Żytlińska

Aleksander Poznański