26 marca 2026 r. w Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie odbyła się konferencja poświęcona funkcjonowaniu krótkich łańcuchów dostaw oraz roli służb kontrolnych, takich jak Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS), Inspekcja Weterynaryjna (IW), Państwowa Inspekcja Sanitarna (PIS) oraz Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). Spotkanie zgromadziło przedstawicieli doradztwa rolniczego, instytucji kontrolnych oraz rolników prowadzących działalność w ramach rolniczego handlu detalicznego, sprzedaży bezpośredniej i dostaw bezpośrednich. Uczestnicy mieli okazję do wymiany doświadczeń oraz omówienia wyzwań, jakie stoją przed sektorem. Wydarzenie zostało objęte honorowym patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego.
Krótkie łańcuchy dostaw żywności wymagają jednocześnie zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa żywności oraz stworzenia rolnikom prostych i przejrzystych zasad funkcjonowania. W praktyce gospodarstwa prowadzące rolniczy handel detaliczny (RHD), sprzedaż bezpośrednią czy działalność marginalną lokalną i ograniczoną (MLO) podlegają kontrolom kilku różnych instytucji państwowych. Dlatego podczas konferencji omówiono kompetencje poszczególnych służb kontrolnych, zakres kontroli oraz najczęstsze nieprawidłowości występujące w gospodarstwach. Pozwoliło to wyjaśnić wątpliwości rolników, uporządkować wiedzę dotyczącą obowiązków prawnych oraz wskazać możliwe uproszczenia w procedurach administracyjnych.
Dyskusja była szczególnie istotna z punktu widzenia doradztwa rolniczego, ponieważ ułatwi współpracę między rolnikami, doradcami i instytucjami kontrolnym. Zdobyta wiedza przez doradców rolniczych będzie stanowić wsparcie dla rozwój krótkich łańcuchów dostaw przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa żywności. Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że konferencja stworzyła unikalną przestrzeń do wspólnego dialogu czterech kluczowych inspekcji w jednym miejscu. Taka formuła spotkania ma wyjątkowe znaczenie, ponieważ instytucje te na co dzień działają równolegle, a możliwość bezpośredniej rozmowy pozwoliła lepiej zrozumieć ich kompetencje oraz oczekiwania wobec rolników.
Istotnym punktem programu był panel ekspercki dotyczący różnic i granic kompetencji poszczególnych organów w kontekście krótkich łańcuchów dostaw. Dyskusja została wzbogacona o studia przypadków gospodarstw mlecznych, mięsnych oraz warzywno-owocowych, co pozwoliło lepiej zobrazować omawiane zagadnienia. Wymiana opinii była bardzo żywa, co potwierdza, jak ważny i aktualny jest to temat dla wszystkich uczestników systemu.
Uczestnicy zapoznali się również ze zmianami w przepisach planowanymi na 2026 rok. Przedstawiciele IJHARS oraz PIORiN omówili najważniejsze modyfikacje, które mają na celu uproszczenie procedur oraz dostosowanie regulacji do realiów funkcjonowania gospodarstw.
Konferencję zwieńczył panel podsumowujący, podczas którego uczestnicy wspólnie zastanawiali się nad sposobami ograniczenia biurokracji w krótkich łańcuchach dostaw. W dyskusji udział wzięli zarówno przedstawiciele instytucji, jak i rolnicy, którzy na co dzień mierzą się z wyzwaniami administracyjnymi. Podkreślono konieczność dalszego upraszczania przepisów, poprawy komunikacji oraz budowania partnerskich relacji pomiędzy rolnikami a organami kontrolnymi.
W odpowiedzi na duże zainteresowanie oraz potrzebę kontynuowania dialogu zapowiedziano organizację podobnych spotkań we wszystkich województwach w Polsce, realizowanych we współpracy ośrodków doradztwa rolniczego z inspekcjami. Ich celem będzie dalsze omawianie zagadnień związanych z produktami pochodzącymi bezpośrednio z gospodarstw, rozwiewanie wątpliwości interpretacyjnych oraz wspieranie rozwoju polskiej żywności wytwarzanej w warunkach gospodarskich i domowych.
Konferencja stanowiła ważną platformę dialogu i wymiany wiedzy, a poruszone podczas niej tematy wyznaczają kierunki dalszych działań na rzecz rozwoju krótkich łańcuchów dostaw w Polsce. Wnioskiem ze spotkania jest konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żywności na każdym etapie produkcji – „od pola do stołu”. Podejście to obejmuje cały proces, od uprawy i hodowli, przez przetwórstwo, aż po sprzedaż bezpośrednią do konsumenta.
Szczególną uwagę zwrócono na odpowiedzialność producentów w zakresie przestrzegania zasad higieny, identyfikowalności produktów oraz stosowania obowiązujących przepisów. Istotnym elementem budowania zaufania konsumentów jest także właściwe informowanie o pochodzeniu i bezpieczeństwie żywności. Podkreślono, że produkty posiadające odpowiednie oznakowanie, etykietę oraz numer identyfikacyjny nadany przez właściwą inspekcję stanowią dla konsumenta czytelny sygnał, że żywność została wytworzona zgodnie z obowiązującymi normami i podlega nadzorowi. Transparentność w tym zakresie nie tylko zwiększa poczucie bezpieczeństwa kupujących, ale również wzmacnia wiarygodność producentów działających w ramach krótkich łańcuchów dostaw.
W trakcie konferencji obecni byli również wystawcy produkujący w ramach krótkich łańcuchów dostaw, dzięki czemu uczestnicy mieli możliwość bezpośredniego wsparcia lokalnych marek oraz zakupu produktów pochodzących prosto z gospodarstw. Wystawcy to przedstawiciele gospodarstw należących do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, która stanowi ważną platformę dialogu i wymiany doświadczeń „rolnik z rolnikiem”.
Serdeczne podziękowania kierujemy do wszystkich prelegentów reprezentujących Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Inspekcję Weterynaryjną, Państwową Inspekcję Sanitarną oraz Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa za merytoryczne wystąpienia i zaangażowanie w dyskusję. Dziękujemy również wszystkim uczestnikom za aktywny udział, cenne uwagi oraz stworzenie inspirującej przestrzeni do wymiany wiedzy i doświadczeń.
To ważne i inspirujące spotkanie, które – mamy nadzieję – stanie się cyklicznym wydarzeniem wpisanym na stałe w kalendarz CDR.
Źródło
Centrum Doradztwa Rolniczego
http://cdr.gov.pl/
