Debata rolniczo-łowiecka w Sejmie

13-11-2026

Ogólnopolska debata rolniczo-łowiecka poświęcona wpływowi obywatelskiego projektu ustawy zmian w Prawie łowieckim odbyła się 5 listopada w Sali Kolumnowej pod honorowym patronatem wicemarszałka Sejmu Piotra Zgorzelskiego. Ze względu na istotę problemu do udziału w wydarzeniu zaproszono przedstawicieli wszystkich środowisk, których zmiany mogą dotyczyć, a więc między innymi myśliwych, rolników, leśników, samorządowców. Niestety żadna z organizacji zgłaszających projekt nie wzięła udziału w debacie. Wielkopolską Izbę Rolniczą reprezentowało liczne grono rolników, hodowców, a także pracowników pod przewodnictwem Mieczysława Łuczaka Prezesa WIR, który był jednym z inicjatorów organizacji tego spotkania.

Otwierając debatę poseł Urszula Pasławska, przewodnicząca Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wskazała, iż „zmieniający się klimat pod postacią permanentnej suszy oraz zmiany w populacji dziko żyjącej zwierzyny przekładają się na sytuację zarówno na obszarach wiejskich, jak i w miastach. Towarzyszą temu przemiany społeczne, które przetaczają się przez całą Europę. Każdy ma prawo do własnej perspektywy. Nie sztuką jest zgadzać się i rozmawiać z tymi, którzy mają takie samo zdanie – sztuką jest przedstawiać argumenty ukazujące, jakie efekty dana norma prawna przyniesie dla przyrody i rolnictwa”.

Z kolei Adam Nowak wiceminister rolnictwa podkreślił na wstępie, że rolnicy i myśliwi są na siebie skazani. ”Cieszę się, że na tej sali potrafimy szukać kompromisu, bo spraw i wyzwań na styku rolnicy-myśliwi jest bardzo wiele. (…) Jeśli doprowadzilibyśmy do zwiększenia populacji zwierząt dzikich i pozostawili to bez kontroli, pierwszymi ofiarami będą rolnicy. Dla Państwa Polskiego ten system funkcjonowania łowiectwa jest systemem najtańszym.”

Kolejni prelegenci debaty wskazywali, jakie negatywne skutki przyniesie ewentualne przyjęcie tego obywatelskiego projektu ustawy bezpośrednio na gospodarkę łowiecką, leśnictwo, rolnictwo, działanie administracji publicznej. Wśród wielu problemów wyróżniono:

• masowe wyłączenia terenów z obwodów łowieckich poprzez przyjęcie możliwości wykonywania polowania w strefie 700 metrów od zabudowań. Wg. danych PZŁ taki zapis wyłączyłby z możliwości polowania ok. 75% powierzchni Polski. W warunkach polskiej wsi (gdzie gospodarstwa i domy są rozsiane) uniemożliwi to ochronę pól i sadów położonych w pobliżu zabudowań, W związku z tym nastąpi zasadnicza zmiana modelu łowiectwa w Polsce bez doprecyzowania, kto na terenach wyłączonych będzie odpowiadał za zarządzanie populacjami zwierząt, zapobieganie szkodom oraz będzie finansował skutki ich występowania.
• utratę kontroli nad populacją zwierząt między innymi w związku z planowanymi zapisami ustawy uznania, co 5 lat przez ministra środowiska za gatunek łowny, doprowadzi do nadmiernego i niekontrolowanego rozrostu populacji zwierząt. Brak jest wskazania, kto przejmie na siebie ciężar wypłaty odszkodowań za straty wyrządzone przez gatunek wyłączony z gatunków łownych? Ponadto wskazano, iż uniemożliwienie efektywnej regulacji liczebności dzikich zwierząt (np. dzików, jeleni), doprowadzi do ich niekontrolowanego wzrostu, a co za tym idzie wzrostu szkód powodowanych przez te zwierzęta.
• wprowadzenie nadmiernej biurokracji w każdym aspekcie propozycji projektu. W szczególności między innymi wymóg nowego i skomplikowanego podziału terytorium kraju na obwody łowieckie, uzgadniania listy gatunków łownych, czy też wieloletnich i rocznych planów łowieckich oraz nadawanie dodatkowych uprawnień i udział kolejnych podmiotów w procedurze grozi utratą możliwości wykonywania gospodarki łowieckiej.
• zwiększenie szkód w uprawach rolnych i leśnych, rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych (między innymi afrykańskiego pomoru świń, wścieklizny), ale również zmniejszenie bezpieczeństwa publicznego (wypadki komunikacyjne, szkody w mieniu, itp.), drastycznie zmniejszy się skuteczność regulacji Inwazyjnych Gatunków Obcych (IGO), jak np. szop pracz.
• gwałtowanie wzrost ryzyka rozprzestrzeniania się ASF - projekt nie wyłącza ograniczeń i zakazów w odniesieniu do odstrzałów sanitarnych dzików prowadzonych w celu zwalczania afrykańskiego pomoru świń. Grozi to blokadą hodowli trzody chlewnej będącą i tak już w trudnej sytuacji oraz ogromnymi stratami ekonomicznymi dla rolników, ale także i dla Skarbu Państwa.
• trudne do oszacowania skutki finansowe projektu. Ponadto w projekcie praktycznie pominięto bądź zbagatelizowano skutki przyjęcia tej ustawy, gdyż przeniesienie kosztów związanych z m.in. szacowaniem szkód, walki z chorobami zakaźnymi (ASF, wścieklizna) na Skarb Państwa oraz producentów rolnych. Powstaną nowe obowiązki po stronie administracji publicznej, w tym jednostek samorządu terytorialnego, m.in. konieczność indywidualnego zawiadamiania właściciela, posiadacza lub zarządcy gruntu, na którego terenie ma odbyć się polowanie zbiorowe czy wprowadzenie skomplikowanych procedur środowiskowych i odwoławczych oznacza dodatkowe koszty administracyjne jednak nie wskazano mechanizmu ich finansowania.
• pozbawienie przychodów kół łowieckich między innymi poprzez ograniczanie powierzchni obwodów łowieckich, zwiększenie szkód łowieckich poprzez nadmierny wzrost populacji, nadmierne obciążenia administracyjne, zakaz polowań komercyjnych, z których dotychczas finansowano m.in. gospodarkę łowiecką i wypłatę odszkodowań za szkody w rolnictwie. Oznacza to w praktyce brak możliwości funkcjonowania kół.

W dyskusji bardzo licznie reprezentowany był głos przedstawicieli izb rolniczych, którzy podkreślali szkodliwość zapisów omawianego projektu i ich błędne założenia. Wiktor Szmulewicz Prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych wskazywał podczas dyskusji, że „Polska dziś eksportuje ponad 30% produkcji rolniczej i ma wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe nie tylko Polski, ale też innych krajów. Łowiectwo musi istnieć, bo bez myśliwych nie ochronimy naszych upraw”. Niestety obecne obowiązujące prawo nie daje rolnikom pełnej ochrony i rekompensaty przed szkodami, w tym przed szkodami wyrządzanymi przez ptaki i zwierzęta będące pod ochroną.

Kolejny głos przedstawiciela samorządu rolniczego dotyczył kwestii samego szacowania szkód i problemów, jakie występują. Rafał Nieżurbida z Lubuskiej Izby Rolniczej zaapelował do myśliwych o współpracę nie tylko w dniu debaty i na szczeblach władz, ale także na polu podczas szacowania bezpośrednio z rolnikami. „Każdy musi też z tej dyskusji wyciągnąć wnioski i naprawić, to, co złe. Mamy wspólnego wroga i to nas łączy, ale na dole, w terenie ta współpraca musi wyglądać lepiej.”

Mieczysław Łuczak Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej w swojej wypowiedzi zaznaczył, że zebranych na sali łączy jedno – troska o przyrodę. Dbamy od pokoleń o przyrodę. Nie ma prawidłowej gospodarki rolnej bez prawidłowej gospodarki łowieckiej. Przez ostatnie lata środowisko rolników i myśliwych wypracowało wspólny model łowiectwa w Polsce. To, czego oczekują myśliwi to usamorządowienie PZŁ, który wykonuje prawa i obowiązki państwa polskiego za własne środki.

Zdaniem Mieczysława Łuczaka instytucjonalny nadzór nad PZŁ powinno sprawować Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a nie Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Region województwa wielkopolskiego jest bardzo rozwinięty pod względem rolnictwa, a w szczególności produkcji zwierzęcej. Jak podkreślił Prezes WIR od 12 lat toczymy nierówną walkę z afrykańskim pomorem świń (ASF) – co by było gdyby myśliwym ograniczono ich prawa związane z wykonywaniem polowania? A ten projekt to zakłada. W tamtym czasie WIR zorganizowała wspólne spotkanie z Łowczymi Okręgowymi z Wielkopolski, co zaowocowało zintensyfikowaniem polowań na dziki przez myśliwych, a populacja dzika została ograniczona. Niestety nierówna walka z ASF nadal trwa, a straty rosną. Dotychczas straty w gospodarce narodowej spowodowane właśnie przez ASF wyniosły 20 mld złotych. Mieczysław Łuczak w swojej wypowiedzi podkreślił, że przede wszystkim należy ukierunkować dyskusję jak wzmocnić PZŁ, zacieśnić współpracę pomiędzy środowiskiem myśliwych i rolników. Wyraził również wiarę w rozsądek polityków w przypadku tego projektu, gdyż niesie on za sobą zagrożenie, że myśliwi nie będą mogli skutecznie realizować gospodarki łowieckiej, administracja publiczna nie będzie posiadała skutecznych narzędzi zastępczych i naprawczych, a rolnik pozostanie ze szkodą i ogromnymi stratami.

Opracowanie: Barbara Idczak