Historia ożywa w laboratorium
Jak wyglądała praca analityków nasiennych przed kilkudziesięcioma, a nawet stu pięćdziesięcioma laty? Uczestnicy warsztatów postanowili przywołać atmosferę dawnych laboratoriów, wcielając się w role swoich poprzedników.
Stylizowane suknie, kapelusze, koronki, historyczne przyrządy laboratoryjne i dawne dokumenty stworzyły wyjątkową scenerię jubileuszowej sesji fotograficznej. Przed obiektywem stanęli ludzie, którzy na co dzień zajmują się oceną jakości nasion, tym razem pokazując swoją pracę z zupełnie innej perspektywy.
Historyczny charakter spotkania podkreśliła prezentacja Ireny Gery, kierownik Referencyjnego Laboratorium Nasiennego, poświęcona rozwojowi laboratoryjnej oceny nasion na ziemiach polskich – od początków związanych ze Szkołą im. Haliny w Żabikowie i pierwszą Stacją Oceny Nasion, uruchomioną w 1876 roku, po współczesne laboratoria.
Współczesna wiedza i wymiana doświadczeń
Warsztaty zgromadziły przedstawicieli Dyrekcji Centralnego Laboratorium, Biura Nasiennictwa GIORiN oraz analityków z Oddziałów Centralnego Laboratorium i Referencyjnego Laboratorium Nasiennego.
Program obejmował zagadnienia związane z metodyką badań, zapewnieniem jakości oraz praktycznymi wyzwaniami codziennej pracy laboratoryjnej.
Magdalena Andrzejak przedstawiła zagadnienia wydzielania próbek metodą szufelkową, jej weryfikacji oraz znaczenia reprezentatywności próbek.
Jolanta Praczyk i Agnieszka Wąsiewska podzieliły się wiedzą zdobytą podczas warsztatów Międzynarodowego Związku Oceny Nasion (ISTA), dotyczącą oceny zdolności kiełkowania i wigoru nasion. Omówiły również kwestie zapewnienia jakości badań, nadzoru nad sprzętem oraz kontroli podłoży i wody.
Maria Ulczycka-Walorska przybliżyła wyzwania związane z identyfikacją innych nasion, oznaczaniem wilgotności i weryfikacją gatunku nasion otoczkowanych. Urszula Surma i Emilia Nikiel omówiły wymagania prawne, nadzór nad laboratoriami oraz praktyki służące utrzymaniu wysokiej jakości badań.
Ważnym elementem spotkania była także dyskusja z Anną Kraśniewską i Magdaleną Czarny z Biura Nasiennictwa, dotycząca m.in. wydawania świadectw mieszanek oraz materiałów odniesienia wykorzystywanych przy ocenie nasion łubinów.
Z wizytą w Instytucie Dendrologii PAN
Częścią warsztatów była wizyta studyjna w Instytucie Dendrologii Polskiej Akademii Nauk w Kórniku.
Wprowadzenie historyczne przygotował Krzysztof Stobrawa z Referencyjnego Laboratorium Nasiennego, przybliżając postacie Tytusa Działyńskiego, założyciela arboretum, oraz prof. Bolesława Suszki, zasłużonego dla rozwoju nasiennictwa leśnego.
Uczestnicy wysłuchali wykładów prof. Eweliny Ratajczak i prof. Ewy M. Kalemby, poświęconych żywotności nasion buka oraz procesom starzenia się nasion.
Podczas zwiedzania laboratoriów dr Hanna Fuchs, dr Jan Suszka i dr hab. Teresa Hazubska-Przybył zaprezentowali stosowane metody badawcze oraz techniki rozmnażania roślin in vitro.
Wizytę zakończył spacer po Arboretum Kórnickim, którego bogatą kolekcję drzew i krzewów przybliżyła Katarzyna Broniewska.
Od tradycji do nowoczesności
Warsztaty pokazały, że laboratoryjna ocena nasion to dziedzina, w której wieloletnia tradycja łączy się z rozwojem nauki, nowoczesnymi metodami badawczymi i nieustannym doskonaleniem kompetencji.
Jubileuszowa sesja fotograficzna nadała tej historii szczególnie osobisty wymiar. Przypomniała, że za metodami badawczymi, wynikami analiz i rozwojem laboratoriów zawsze stoją ludzie – ich wiedza, doświadczenie i zaangażowanie.
Spotkanie wpisało się w obchody jubileuszu, których ważnym wydarzeniem była konferencja „150 lat laboratoryjnej oceny nasion w Polsce – od tradycji do nowoczesności”, zorganizowana w październiku 2026 roku w Warszawie.
Zapraszamy do obejrzenia jubileuszowej galerii fotograficznej – wyjątkowej podróży przez historię badań nasion, w której główne role odegrali współcześni analitycy PIORiN.
