W dniach 23-24 listopada br. w Warszawie odbyło się VIII Forum Wiedzy i Innowacji w Rolnictwie organizowane przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu. Tematem przewodnim wydarzenia było "Wykorzystanie sztucznej inteligencji, przyszłością rolnictwa?". Forum zostało objęte patronatem honorowym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Głównym celem tego przedsięwzięcia było stworzenie płaszczyzny do dyskusji oraz wymiany doświadczeń, wiedzy i informacji o innowacyjnych rozwiązaniach w rolnictwie, a także promocja tych rozwiązań w praktyce. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele: nauki, doradztwa rolniczego, brokerów innowacji, instytucji pracujących na rzecz rolnictwa, przedstawiciele grup operacyjnych EPI, przedsiębiorcy sektora rolno-spożywczego oraz rolnicy.
Oficjalnego otwarcia i powitania wszystkich gości dokonali: przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi: Natalia Latocha - Dyrektor Departamentu Innowacji, Cyfryzacji i Transferu Wiedzy oraz Ireneusz Drozdowski - Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Natalia Latocha w swoim wystąpieniu wskazała, że dla rozwoju sztucznej inteligencji ważne są: zapewnienie ram prawnych i organizacyjnych, wspólna przestrzeń danych oraz oddolnie podejmowane działania. Jej zdaniem wdrożenie sztucznej inteligencji stanowi ogromne wyzwanie w Unii Europejskiej i podobnie jest w naszym kraju. Z kolei Dyrektor Drozdowski przekazał, że sztuczna inteligencja wdziera się coraz częściej w życie osobiste, jak i zawodowe. Dodał również, że wdrożenie sztucznej inteligencji będzie przydatne do rozwiązania problemów i wyzwań w rolnictwie np. niedobór siły roboczej czy nadmierne zużycie pestycydów.
Pierwszym z prelegentów był prof. Szczepan Figiel reprezentujący Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, który przedstawił temat rozwoju sztucznej inteligencji i potencjalny wpływ jej zastosowań w rolnictwie na wykorzystanie siły roboczej i produktywność.
Na początku profesor przedstawił pojęcie sztucznej inteligencji, etapy jej rozwoju oraz jej rodzaje wraz z obszarem jej zastosowań. Wyróżnić możemy 3 rodzaje sztucznej inteligencji: wąska (o ograniczonym zakresie możliwości np. rozpoznawanie twarzy, interpretacja obrazów video z dronów, prowadzenie samochodu), generalna, (którą można uważać za równą z ludzkimi możliwościami, np. samochody autonomiczne) oraz superinteligencja (przerastająca możliwości człowieka - nieokreślona ściśle przyszłość. Prelegent omówił także praktyczne zastosowania metod sztucznej inteligencji w rolnictwie, a są to m.in: ogólne zarządzanie uprawami, ochrona przed szkodnikami, ochrona przed chorobami i chwastami, zarządzenie glebą i nawadnianiem.
W podsumowaniu swojego wystąpienia profesor wskazał, że sztuczna inteligencja to próba cyfrowego odzwierciedlenia schematów ludzkiego rozumowania i zachowania w formie algorytmów i aplikacji komputerowych. Zdaniem prelegenta zastosowania sztucznej inteligencji przestały być jedynie utopijnymi eksperymentami, a od co najmniej ćwierćwiecza zaczęły stanowić nieodłączny element postępu w wielu dziedzinach życia społeczno-gospodarczego np. systemy eksperckie (ekspertowe) o charakterze doradczym znane i wykorzystywane także w rolnictwie od dawna.
Następnie Bogdan Pomianek - Zastępca Dyrektora Departamentu Wspólnej Polityki Rolnej przedstawił formy wsparcia sztucznej inteligencji w ramach Planu Strategicznego i innych programów krajowych i międzynarodowych. Przedstawiciel Ministerstwa wskazał, że rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji mogą pomóc rolnikom zautomatyzować procesy monitorowania upraw, pastwisk, zwierząt, analizę gleby czy też potrzeb wodnych. Rozwiązania te pozwalają w sposób świadomy podejmować decyzje produkcyjne np. termin stosowania nawozów czy konieczność stosowania środków ochrony roślin. Prelegent przedstawił dotacje o jakie będą mogli ubiegać się rolnicy w ramach inwestycji w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność. A są to:
Prelegent wskazał, że dalszy rozwój systemów sztucznej inteligencji ułatwi dostosowanie się sektora rolnego do zmian strukturalnych, szczególnie w zakresie ograniczeń na rynku pracy oraz zmian środowiska i klimatu. Wymaga to jednak od rolników nabycia nowych umiejętności, ale przede wszystkim zdefiniowania potrzeb. Bogdan Pomianek dodał, że w Polsce szybko powiększa się grupa gospodarstw korzystających z mapowania satelitarnego, pozycjonowania urządzeń za pomocą systemów GNSS, chipowania zwierząt oraz robotów ubojowych. Na koniec prelegent wskazał, że istnieje kilka wyzwań, aby móc korzystać z możliwości jakie daje sztuczna inteligencja. Ważnym problemem jest natomiast wysoki koszt wdrożenia tych rozwiązań, a ułatwić mogą to interwencje np. w ramach Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej.
Następnie dr Jacek Skudlarski przedstawił najważniejsze aspekty rolnictwa cyfrowego w Polsce bazując na raporcie „Technologie w rolnictwie”, który mogą Państwo znaleźć tutaj
Prelegent wskazał, że sektor rolno-spożywczy stoi przed jedną z największych rewolucji technologicznych od dekad. Dzięki innowacjom, szczególnie rozwiązaniom cyfrowym, producenci żywności już dziś są w stanie przekraczać granice dawniej wręcz nieosiągalne. A proces ten będzie przyspieszał. To wielka szansa dla polskich producentów żywności na to, aby produkować bardziej wydajnie z mniejszym oddziaływaniem na środowisko i lokalne społeczności. Stajemy w efekcie przed wyzwaniami związanymi z własnością i zarządzaniem danymi cyfrowymi, infrastrukturą oraz kompetencjami rolników i instytucji otoczenia rolnictwa. W Polsce ciągle są to obszary wymagające znacznych usprawnień. Konieczne jest przede wszystkim wdrożenie jasnych przepisów regulujących kwestie własności danych, dostępu i zarządzania nimi, jak również możliwości ich komercjalizacji. Zapewni to większe zaufanie producentów do nowych technologii i stworzy ramy cyfrowej rewolucji.
Następnie miała miejsce debata, której tematem przewodnim było: „Znaczenie sztucznej inteligencji dla rozwoju gospodarstw rolnych”. Początkowo uczestnic debata zostali poproszeni o wskazanie przykładów sztucznej inteligencji w rolnictwie.Następnie miała miejsce ożywiona dyskusja w kwestii dzielenia się danymi, które wciąż stanowią ogromną wartość, a których dzielenie się jest kwestią zaufania. Zdaniem panelistów i głosów sali wynika, że przechowywanie w chmurach danych jest dla wielu rolników kwestią etyczną, jednakże wymiana danymi powinna zostać ujęta w kontekście podejścia biznesowego, a rolnik powinien dostawać za dzielenie się danymi jakąś część wynagrodzenia – profitu.
W drugim dniu Forum nastąpiła prezentacja innowacyjnych rozwiązań w ramach Grup Operacyjnych. Wśród nich znalazły się takie ciekawe projekty jak:
Uczestnicy Forum twierdzą, że takie czynniki jak: ograniczona dostępność surowców, wzrost liczby ludności czy wymogi środowiskowe będą wymagały od rolnictwa dostosowanie się zmożonego postępu technologicznego., gdyż ciężko wyobrazić sobie walkę z tymi wyzwaniami bez nowoczesnych technik. Obecnie największym zainteresowaniem polskich producentów rolnych cieszą się rozwiązania podnoszące efektywność nawożenia. Zadaniem dla administracji państwowej jest zapewnienie przystosowanie przepisów do realnych potrzeb rolników, którzy korzystają z zaawansowanej technologii. Przykładem mogą być regulacje dotyczące dronów, które cieszą się, coraz większym zainteresowaniem wśród polskich rolników. Jednakże zdaniem wielu ekspertów brakuje jasnych zapisów określających warunki korzystania np. z dronów. Obecnie dron klasyfikowany jest jako statek powietrzny, którego każdorazowe użycie należy zgłaszać do Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Rolnicy, którzy korzystają z niego na swoich polach powinni mieć możliwość ich ciągłego używania – oczywiście po odpowiednim i krótkim przeszkoleniu. Podsumowując przed polskim rolnictwem bardzo ciekaw okres, gdyż przy odpowiednim wykorzystaniu naszego potencjału jaki w nas drzemie, możemy swobodnie wejść w tzw. erę rolnictwa 4.0.
Opracowanie:
Aleksander Poznański
Źródło
Wielkopolska Izba Rolnicza
http://www.wir.org.pl/
