Posiedzenie Rady Powiatowej WIR w Szamotułach

09-03-2026

20 lutego br. w Niewierzu w gminie Duszniki odbyło się posiedzenie Rady Powiatowej WIR w Szamotułach. Posiedzenie otworzył Paweł Zagórski - Przewodniczący Rady Powiatowej WIR w Szamotułach, który powitał zaproszonych gości i podziękował Radosławowi Łanoszce Wójtowi Gminy Duszniki za możliwość organizacji spotkania w Niewierzu, a p. Ryszardowi Dziamskiemu i za pomoc w jego organizacji. Na wstępie Przewodniczący złożył gratulacje pani Magdalenie Karmelicie-Bach nowo powołanej Powiatowej Lekarz Weterynarii w Szamotułach.

Radosław Łanoszka - Wójt Gminy Duszniki zauważył, że zagrożeń w środowisku rolniczym nie brakuje, ale współpraca w tym zakresie pomiędzy instytucjami jest bardzo dobra. Członkowie Rady Powiatowej WIR i ich praca w tym środowisku jest doceniana.

W kolejnej części spotkania głos zabrała Magdalena Karmelita-Bach, która podziękowała za zaproszenie i podjęcie współpracy. Jak zaznaczyła powołanie na stanowisko Powiatowego Lekarza Weterynarii w Szamotułach otrzymała 1 stycznia, a więc jeszcze zapoznaje się z rolnikami i terenem, choć właśnie w powiecie szamotulskim rozpoczynała pracę jako inspektor.  Głównymi problemami, który wymagają uwagi są choroby zakaźne, braki kadrowe i ilość nałożonych zadań. Rozpoczynając pracę w Szamotułach w styczniu PLW zmierzyła się z problemem 2 ognisk rzekomego pomoru drobiu. W przypadku chorób zwalczanych z urzędu liczy się czas działania i jego tempo. Dużym problemem jest brak zgłoszeń hodowli drobiu na własny użytek. W sytuacji kryzysowej są to dane bardzo istotne. Konieczne jest lepsze zorganizowanie systemu nadzoru. PLW ma uprawnienia, aby przeprowadzić kontrole w większości przypadków niezapowiedziane. Jak zaznaczyła M. Karmelita-Bach podstawową sprawą jest oczywiście bioasekuracja w gospodarstwach i dobre nawyki, abyśmy z chorobami nie zostali na wiele lat. W przypadku ASF i ptasiej grypy nie ma szczepionek, inaczej jest w przypadku rzekomego pomoru drobiu. Obecnie rozważana jest strategia szczepień. Na tą chwilę obowiązek szczepień mają komercyjne gospodarstwa, które mają zarejestrowany drób od 350 sztuk. W momencie, gdy ktoś ma 5-10 sztuk i produkuje jajka sprzedając je na targu, czy przekazując rodzinie to również jest to działalność komercyjna. Ta działalność musi być zarejestrowana, bez względu czy jest to dystrybucja czy sprzedaż.  Bardzo dużo zależy od świadomości tych mniejszych gospodarstw, gdyż są one często rezerwuarem wirusa. A obostrzenia w przypadku wystąpienia choroby są jednakowe dla dużego czy małego producenta. Konieczny jest również monitoring bierny wśród dzikich ptaków, który pozwala na obserwację czy wirus jest w środowisku. W związku z powyższym Inspektorat Weterynarii w Szamotułach liczy również na zgłoszenia o padłych dzikich patkach. Na tą chwilę w powiecie mamy 3 ogniska rzekomego pomoru drobiu. W kontekście ASF, Powiatowa Lekarz Weterynarii podkreśliła, że Wielkopolska jest bez dzików dodatnich i mamy nadzieję, że sytuacja ta się utrzyma. W powiecie szamotulskim jest dużo dzików i sytuacja była dynamiczna, jednak została opanowana. Współpraca z kołami łowieckimi w zakresie walki z ASF jest bardzo dobra.

Kolejny ważny temat poruszony przez Magdalenę Karmelitę-Bach dotyczył występowania wścieklizny. Ważne są szczepienia zwierząt w gospodarstwie i ich terminowość. Podczas kontroli będzie to sprawdzane i nie będzie w przypadku braku szczepień taryfy ulgowej. PLW w Szamotułach przypomniała również, że wszystkie kontrole  w gospodarstwach, które są kontrolami sprawdzającymi lub na wniosek, są kontrolami płatnymi zgodnie z cennikiem MRiRW. Zaapelowała również o czytanie protokołów z kontroli i planów bioasekuracji, gdyż są w nich zawarte praktycznie wszystkie informacje i wskazówki. Na koniec lata planowane jest złożenie wniosków o zniesienie stref związanych z ASF. W powiecie nie były dotychczas pobierane opłaty skarbowe za opłaty administracyjne w przypadku wniosków o wydanie zaświadczeń lub przy konieczności wystawienia decyzji. Osoby załatwiające sprawy poprzez pełnomocnika zobowiązane są również uiścić opłatę skarbową za pełnomocnictwo. W inspektoracie nie ma możliwości dokonywania opłat, dlatego składając wniosek o załatwienie sprawy należy dostarczyć potwierdzenie dokonania przelewu na konto Urzędu Miasta i Gminy w Szamotułach.  Na zakończenie Magdalenę Karmelitę-Bach zapewniła o swojej dostępności i woli współpracy.

Macie Frąckowiak w odniesieniu do słów PLW dotyczących opłat zauważył, że skoro ASF jest chorobą zwalczaną z urzędu koszty wydawania świadectw powinno ponosić państwo. Kolejna kwestia dotyczy odbiorcy tych przelewów, a więc UMiG Szamotuły. Jest to niewłaściwe, że rolnicy funkcjonując na terenie 8 gmin w powiecie płacą za wydanie decyzji tylko i wyłącznie do UMiG Szamotuły. PLW wyjaśniła, że tak zostały skonstruowane przepisy, które biorą pod uwagę siedzibę urzędu, a nie rolnika. Kolejny  problem na który zwrócił uwagę M. Frąckowiak to czas związany z dokonywaniem opłat, ich potwierdzeniem oraz dostępność cyfrowa osób starszych, dla których jest to wyzwanie. Pracownicy inspektoratu na ten moment wykluczyli możliwość zbiorczego przelewu, np. za 10 świadectw w szczególności w sytuacji spiętrzenia prac związanych z obrotem zwierzętami. PLW wyjaśniła, że problemem jest obecnie nadzór. Zapewniła, że postara się wdrożyć działania, które umożliwią zbiorcze opłaty i ich systematyczne wykorzystywanie. Kolejny temat omówiony z PLW w Szamotułach dotyczył kwestii terminu wydawania decyzji po złożeniu wniosku. Delegaci WIR apelowali, aby termin ten był jak najkrótszy, gdyż przy obecnych realiach obrotu głównie trzodą i dynamicznej sytuacji na przykład w miesiącu styczniu przy spadku cen i zapchania rynku, termin 7 dniowy wydania decyzji jest zbyt duży. Po 7  dniach w tak dynamicznym okresie może pojawić się od innego odbiorcy zdecydowanie korzystniejsza cena, a rolnicy nie mają już  możliwości zmiany odbiorcy. Rolnicy są związani ze wskazanym odbiorcą i nie mają możliwości jego zmiany. Szczególnie jest to ważne dla gospodarstw w cyklu zamkniętym, gdy zwłoka 7 dniowa jest niemożliwa ze względu chociażby na spełnienie dobrostanu zwierząt. Jak wyjaśniła Magdalena Karmelita-Bach problemem jest tylko to, że pracownicy Inspekcji mogą się nie wyrobić. Oczywiście w przypadkach, gdy zmiana jest ważna dla rolnika Inspekcja postara się zrealizować go jak najszybciej. Paweł Zagórski wyjaśnił, że termin ten dotyczy dni roboczych. Problemem jest również to, że często w rzeźni nie znają planów uboju na kolejny tydzień, a potrzeba jest 4 dni roboczych na wydanie decyzji. Doprecyzowano również kwestię wydania decyzji przykładowo od poniedziałku do środy, co ułatwiłoby rolnikom wywóz zwierząt. PLW w Szamotułach wyjaśniła, że na dzień dzisiejszy nie wydaje na więcej niż dwa dni. Oczywiście temat ten jest do rozważenia. Andrzej Żybura - Przewodniczący Komisji Rolnictwa i Ochrony Środowiska Powiatu Szamotulskiego zwrócił uwagę na to, że produkcja zwierzęca pomoże na zdjęcie nadwyżek zbóż z rynku. Barbara Idczak przekazała zebranym informacje ze spotkania Zarządu WIR z Joanną Kokot-Ciszewską Wielkopolską Wojewódzką Lekarz Weterynarii oraz Przewodniczącymi ZO PZŁ z Wielkopolski dotyczące między innymi zmiany bądź zdjęcia stref ASF pod koniec sierpnia i odstrzałów sanitarnych. Ponadto Rada zadeklarował również pełną współpracę w rozpowszechnianiu informacji PLW w Szamotułach.

Kolejna część spotkania dotyczyła działalności Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Szamotułach, którą przedstawił Paweł Henicz Kierownik Biura. Jak wyjaśnił P. Henicz weto Prezydenta dotyczące ustawy o Aktywnym rolniku zmieniło na tą chwilę zasady płatności obszarowych na 2026 rok. W powiecie szamotulskim zostało złożonych 2274 wniosków obszarowych. Obecnie ARiMR kończy kampanię obszarową z 2025 roku i zostało wydanych 97,41% decyzji, a do końca lutego zostanie wydane 98%. Z tego 91,2% zostało wypłacone, tak więc w nową kampanię BP ARiMR wejdzie z zakończonymi wypłatami. W działaniu dotyczącym wsparcia sadowników w związku z przymrozkami złożono 15 wniosków. Jeżeli chodzi o siedziby stad to ubyło nam siedzib stad w przypadku bydła z 529 – stan na luty 2025 do 508 w lutym 2026, a świń z 317 do 288 siedzib. Natomiast liczba zwierząt w tych siedzibach zwiększyła się w przypadku bydła w 2025 roku z 23 990 sztuk do 24 559 sztuk, a w przypadku świń  z 57 415 w 2025 do 59 177 sztuk w 2026 roku. W powiecie zarejestrowanych jest 75 Kół Gospodyń Wiejskich, środki finansowe dla nich przeznaczone spowodowały, że Koła te są bardzo aktywne.

W kolejnej części omówiono problemy jakie mogą pojawić się w wyniku umowy zawartej pomiędzy UE a krajami Mercosur. Andrzej Żubura zauważył, że w kontekście przywozu towarów z tych krajów istotne będzie, aby służby państwowe były sprawne w zakresie kontroli. Maciej Frąckowiak podkreślił, że przy tak niskiej opłacalności produkcji w Polsce przywiezienie towarów będzie nieopłacalne. Paweł Zagórski zaznaczył, że obecnie weszło w życie rozporządzenie nakazujące oznaczanie produktów w sklepach, co jest bardzo dobrym rozwiązaniem pod kątem świadomości konsumenckiej. W tym kontekście Przewodniczący zrelacjonował również ostatnie WZ WIR poświęcone właśnie tej tematyce i wystąpieniu europosła Hetmana. Zdaniem zebranych ogromnym problemem jest obecnie ekspansja produktów z Chin i wypieranie rodzimych i europejskich producentów. Największy wpływ na ceny ma rynek chiński. Radosław Barczyk podkreślił, że nie ma możliwości obecnie zaplanowania produkcji ze względu na niestabilność cen i dużą dezinformację na rynkach.

W kolejnej części spotkania omówiono problemy związane z suszą i szacowaniem szkód suszowych.  Rada zawnioskowała o zwrócenie się do Zarządu WIR z prośbą o interwencję do MRiRW związaną ze zniesieniem wymogu dotyczącego strat  wynoszących powyżej 30 % średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok wystąpienia suszy. Zdaniem Rady odszkodowane powinno przysługiwać do danej uprawy. W wielu przypadkach jest zauważalne, że susza w obrębie jednego gospodarstwa dotnie jedną uprawę, a sąsiadującą już nie. Nie możliwości przekroczenia nawet 10%, a strata w gospodarstwie jest bardzo dotkliwa. Konieczne jest respektowanie stacji pogodowych, które są dostępne w terenie, jak np. stacji Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, gdyż opieranie się tylko i wyłącznie na stacjach IUNG-u jest niewystarczające i nieadekwatne do strat ponoszonych przez rolników w wyniku suszy. Kolejny wniosek do Zarządu Rada zdecydowała się skierować w związku z koniecznością wnoszenie opłat za kontrole Inspektoratu Weterynarii w przypadku chorób zakaźnych zwalczanych z urzędu. W takim wypadku nie powinny być pobierane opłaty, gdyż to nie rolnik ponosi winę za fakt wystąpienia choroby oraz objęcia gospodarstwa strefą zakazów i nakazów. Jest to decyzja organów państwowych i to one powinny ponosić również odpowiedzialność administracyjną i finansową w tym zakresie.

Istotną część dyskusji poświęcono planom ogólnym, które obecnie są procedowane w gminach. Bardzo istotne jest, aby rolnicy w danych gminach sprawdzali strefę rolniczego użytkowania, gdyż jej brak może doprowadzić do braku możliwości rozwoju gospodarstwa i budowy nowych obiektów rolniczych. Rada złożyła uwagi do planu ogólnego Miasta i Gminy Szamotuły ponownie wnioskując o wprowadzenie w planie możliwości realizacji zabudowy uzupełniającej w ramach istniejących gospodarstw rolnych, tj. dopuszczenie zabudowy zagrodowej uzupełniającej (budynków gospodarczych, inwentarskich, magazynowych oraz pomocniczych) na terenach, na których już istnieje zabudowa zagrodowa lub prowadzona jest działalność rolnicza. Obecne zapisy projektu Planu Ogólnego Szamotuł w wielu przypadkach ograniczają rozwój istniejących gospodarstw rolnych, uniemożliwiając budowę obiektów niezbędnych do prowadzenia lub rozwoju działalności rolniczej. Ja w piśmie zaznaczyła Rada dopuszczenie zabudowy uzupełniającej w ramach siedlisk rolnych pozwoli na racjonalne wykorzystanie istniejącej infrastruktury, wsparcie lokalnych rolników w modernizacji i rozwoju gospodarstw, ograniczenie presji na nowe tereny rolne, poprzez koncentrację zabudowy w obrębie istniejących siedlisk, a także na zachowanie tradycyjnego krajobrazu wiejskiego i ciągłość funkcji rolniczej w gminie. Do konsultacji przesłano również plany z Wronek, Obrzycka i Ostroroga.

Na zakończenie Barbara Idczak Kierownik biura przypomniała, iż zbliża się termin przeprowadzania inwentaryzacji i opiniowani rocznych planów łowieckich. Plany będą regularnie przesyłane do Delegatów celem opiniowania.

Opracowanie:

Barbara Idczak