XIX edycja Wielkopolskich Forów Rolniczych za nami!

10-03-2026

XIX edycja Wielkopolskich Forów Rolniczych była cyklem spotkań, który na stałe wpisał się w kalendarz rolniczych wydarzeń w naszym województwie. Była to ważna przestrzeń do rozmów o aktualnych problemach w rolnictwie, wymiany doświadczeń oraz przekazywania rolnikom najważniejszych informacji z instytucji działających na rzecz rolnictwa. Spotkania odbywały się od 26 stycznia do 5 marca 2026 roku i zostały zorganizowane przez Wielkopolską Izbę Rolniczą pod honorowym patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Stefana Krajewskiego, Wojewody Wielkopolskiej - Agaty Sobczyk oraz Marszałka Województwa Wielkopolskiego – Marka Woźniaka. Inauguracyjne spotkanie dla powiatów grodziskiego, nowotomyskiego i wolsztyńskiego odbyło się w sali Muzeum Gospodarki Mięsnej w Sielinku, natomiast kolejne fora organizowane były w pozostałych powiatach województwa wielkopolskiego. Podsumowanie całego cyklu z udziałem Zarządu WIR miało miejsce 5 marca w Wiejskim Domu Kultury w Woli Książęcej, gm. Kotlin, powiat jarociński. Łącznie w 22 spotkaniach uczestniczyło ponad 3 000 rolników, przedstawicieli samorządu rolniczego, organizacji branżowych oraz uczniów i studentów kierunków rolniczych, co potwierdza istotną rolę forów, jako platformy wymiany doświadczeń i opinii.

Tematem przewodnim tegorocznych forów było wzmocnienie pozycji polskich rolników poprzez rozwój współpracy w ramach organizacji oraz grup producenckich. Podczas prelekcji wprowadzającej Członkowie Zarządu lub wyznaczeni przedstawiciele Wielkopolskiej Izby Rolniczej omawiali bieżącą sytuację na rynkach rolnych, a także najważniejsze wyzwania i problemy z jakimi zmaga się obecnie krajowe rolnictwo. Zwrócono uwagę, że jednym z kluczowych problemów jest wciąż niewystarczająca integracja rolników, co w praktyce ogranicza ich siłę przetargową wobec podmiotów skupujących, przetwórców oraz sieci handlowych. Zdaniem WIR brakuje skutecznych funduszy stabilizacyjnych, które mogłyby zabezpieczać producentów na wypadek gwałtownych spadków cen płodów rolnych. Istotnym wyzwaniem pozostaje również niedostateczna kontrola kraju pochodzenia żywności, co utrudnia uczciwą konkurencję i osłabia pozycję rodzimych producentów. Podkreślono także, że konsumenci często kierują się przede wszystkim ceną, a nie jakością czy pochodzeniem produktów. W efekcie pośrednicy odgrywają dominującą rolę, zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym, przejmując znaczną część marży. Wciąż zbyt mało jest silnych, rozpoznawalnych polskich marek żywności, które mogłyby skutecznie konkurować na rynkach międzynarodowych. Choć po wejściu Polski do Unii Europejskiej nastąpiła znacząca modernizacja gospodarstw dzięki wykorzystaniu środków unijnych, to nadal nie udało się osiągnąć pełnej integracji środowiska rolniczego ani zbudować jego silnej i stabilnej pozycji rynkowej. W opinii uczestników forów dalszy rozwój współpracy i konsolidacja producentów są kluczowe dla zwiększenia konkurencyjności polskiego rolnictwa.

Podczas spotkań podkreślaliśmy, że w całym łańcuchu dostaw żywności – od przysłowiowego pola, aż po stół konsumenta – najsłabszym, najbardziej wrażliwym ogniwem od wielu lat pozostaje producent rolny. To właśnie rolnicy w największym stopniu ponoszą skutki wahań cen, rosnących kosztów produkcji oraz presji ze strony pośredników i rynku, często nie mając realnego wpływu na ostateczną cenę swoich produktów. Zwracaliśmy uwagę, że udział rolnika w każdej złotówce wydanej przez konsumenta na żywność systematycznie spada i obecnie wynosi średnio około 12%. Oznacza to, że zdecydowana większość wartości generowanej w całym łańcuchu dostaw trafia do pośredników, przetwórców, dystrybutorów oraz sieci handlowych, podczas gdy sam producent otrzymuje relatywnie niewielką część końcowej ceny produktu.

Na każde forum zaprosiliśmy także praktyków z grup producenckich, działających na wybranych powiatach województwa wielkopolskiego. Podczas spotkań przedstawiciele grup producenckich podkreślali, że wspólne działanie realnie wzmacnia pozycję rolników na rynku. Prelegenci wskazywali, że dzięki integracji możliwe jest uzyskiwanie lepszych warunków sprzedaży, skuteczniejsze negocjowanie cen, zarówno przy zakupie środków do produkcji, jak i przy zbycie produktów, a także realizacja wspólnych inwestycji i budowanie silnych marek. Zwracano uwagę, że zarówno integracja pozioma, jak i pionowa stanowią klucz do zwiększenia konkurencyjności polskiego rolnictwa. Jednocześnie prelegenci nie pomijali wyzwań związanych z prowadzeniem grup producentów rolnych. Wskazywali na bariery mentalne i historyczne, złe doświadczenia z przeszłości, niewłaściwy dobór członków, trudności organizacyjne, obowiązki formalne oraz odpowiedzialne wykorzystanie środków unijnych. Podkreślano jednak, że mimo tych trudności dobrze zarządzane i konsekwentnie rozwijane grupy producenckie stanowią solidny fundament stabilnego, nowoczesnego i długofalowo konkurencyjnego rolnictwa.

Podczas spotkań rolnicy byli informowani o działaniach Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Samorząd rolniczy od wielu lat zwraca uwagę na ograniczoną siłę przetargową rolników wobec dużych sieci detalicznych i apeluje o dialog moderowany przez Ministra Rolnictwa. Podejmujemy także działania na rzecz ochrony polskich producentów, w tym wnioskujemy o kontrolę oznakowania kraju pochodzenia oraz monitorowanie łańcucha dostaw i marż handlowych, a także postulujemy o systemowy program odbudowy produkcji trzody chlewnej. Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej – Mieczysław Łuczak wielokrotnie podkreślał podczas spotkań, że konieczne jest budowanie świadomości konsumenckiej wśród obywateli oraz promowanie polskich i lokalnych produktów. Wielkopolska Izba Rolnicza aktywnie angażuje się w różnego rodzaju inicjatywy promocyjne, takie jak wydarzenia „Delicje z Wielkopolski”, czy „Zielony Ryneczek Ekologiczny” w Kaliszu, które pozwalają konsumentom poznawać lokalne produkty i bezpośrednio spotykać się z producentami. W 2024 roku przeprowadzono kampanię billboardową promującą polskie produkty, a już w lutym br. rozpoczęła się kolejna odsłona kampanii zachęcającej do kupowania krajowej żywności.

W trakcie trwania spotkań rolnicy zadawali liczne pytania i zgłaszali m.in. następujące problemy:

- dalsze losy umowy handlowej UE-Mercosur

Rolnicy mówili o swoich obawach dotyczących dalszych losów umowy handlowej UE-Mercosur. Zwracali uwagę, że polskie przepisy dotyczące produkcji żywności należą do jednych z najbardziej restrykcyjnych i że wprowadzenie tej umowy może zagrozić krajowemu rolnictwu. Rolnicy podkreślali, że oczekują stanowczych działań w celu pełnego odrzucenia umowy oraz skierowania sprawy do Trybunału Sprawiedliwości UE.

- dostęp do tanich kredytów dla rolników

Podczas dyskusji rolnicy zwracali uwagę na potrzebę utrzymania dostępu do tanich kredytów, bo sytuacja wielu gospodarstw jest teraz trudna. Podkreślali, że takie wsparcie pomaga w codziennym funkcjonowaniu, opłaceniu bieżących wydatków i utrzymaniu działalności, zwłaszcza przy rosnących kosztach produkcji.

- wsparcie dla producentów trzody chlewnej

Rolnicy wskazywali, że sytuacja na rynku trzody chlewnej w Polsce jest bardzo trudna. Ceny tuczników są bardzo niskie i nie pokrywają rosnących kosztów produkcji, a zagrożenie ASF oraz restrykcje w handlu żywcem dodatkowo obniżają dochody producentów. Rolnicy zmniejszają produkcję lub całkowicie wycofują się z hodowli, co grozi likwidacją stad, osłabieniem krajowej produkcji i destabilizacją rynku. Dodatkowo wykrycie ASF w Hiszpanii zwiększa presję na spadki cen w Polsce.

- zwiększenie kompetencji dla izb rolniczych

Uczestnicy wskazywali, że izby rolnicze w Polsce mają obecnie bardzo ograniczone kompetencje, co osłabia ich realny wpływ na kształtowanie polityki rolnej. Zdaniem rolników i przedstawicieli środowiska konieczne jest dążenie do nowelizacji ustawy, a także do wzmocnienia roli i sposobu funkcjonowania kierownictwa izb. Jako przykład podano Francję, gdzie izby rolnicze działają jako instytucje publiczne i są prowadzone przez wybranych rolników. Mają one duże kompetencje i są ważnym partnerem dla administracji państwowej. Ich opinia jest obowiązkowo brana pod uwagę przy tworzeniu przepisów dotyczących rolnictwa, rozwoju wsi czy ochrony środowiska, a ich głos realnie wpływa na decyzje rządu. Uczestnicy dyskusji zwracali uwagę, że podobne wzmocnienie roli izb rolniczych w Polsce mogłoby sprawić, że głos rolników byłby lepiej słyszalny, a podejmowane decyzje lepsze i bardziej przemyślane.

- odbiurokratyzowanie rolnictwa

Rolnicy zwracali uwagę na narastający problem nadmiernej biurokratyzacji w rolnictwie. Ich zdaniem rolnik powinien przede wszystkim zajmować się produkcją żywności, a nie wypełnianiem licznych dokumentów, oświadczeń czy sprawozdań, które często dotyczą tych samych danych i są już dostępne w różnych systemach państwowych. Wielkopolska Izba Rolnicza uważa, że należy uprościć procedury administracyjne oraz wprowadzić bardziej zintegrowane systemy elektroniczne dla rolników.

- problem braku opłacalności produkcji rolniczej

Zdaniem rolników dochody spadają praktycznie we wszystkich gałęziach produkcji: w zbożach, mleku, trzodzie chlewnej, cukrze i wielu innych. Rolnicy podkreślają, że przy rosnących kosztach produkcji i niskich cenach skupu coraz trudniej utrzymać opłacalność gospodarstw. Rolnicy zwracają uwagę, że w czasie gdy oni borykają się z kryzysem, do Polski trafiają olbrzymie ilości żywności z Ukrainy, a jednocześnie podpisywane są kolejne umowy handlowe, m.in. z krajami Mercosur oraz prowadzone rozmowy z Indiami. Ich zdaniem szczególne zagrożenie stanowi import z krajów sąsiednich, takich jak Ukraina czy Rosja, ze względu na niskie koszty transportu i niewystarczającą kontrolę towarów.

Podczas forów działało izbowe stoisko informacyjne, gdzie rolnicy otrzymywali praktyczne wskazówki dotyczące wprowadzenia Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Na stoisku wyjaśniano zasady korzystania z systemu, pokazywano logowanie, wystawianie faktur i nadawanie uprawnień oraz odpowiadano na pytania rolników pomagając im przygotować się do nowych przepisów. Dzięki temu rolnicy mogli lepiej zrozumieć nadchodzące regulacje i przygotować się do ich bezproblemowego wdrożenia w swoich gospodarstwach.

Przedstawiciele Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego gratulowali Wielkopolskiej Izbie Rolniczej dobrze dobranej tematyki tegorocznych forów, podkreślając, że to temat bardzo potrzebny i aktualny dla rolników. W forach uczestniczyli: Jarosław Maciejewski – Wicewojewoda Wielkopolski, Nina Bartol – Dyrektor Wydziału Rolnictwa i Środowiska Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, a także Zbigniew Król – doradca Wicewojewody Wielkopolskiego Jarosława Maciejewskiego i Hubert Osowicz – Kierownik Oddziału Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Wydziale Rolnictwa i Środowiska WUW w Poznaniu. Przedstawiciele WUW wskazywali, że w dzisiejszych szybko zmieniających się i wymagających realiach rynkowych współpraca między producentami rolnymi ma ogromne znaczenie. Zaznaczali, że działając w grupach producenckich rolnicy mogą łatwiej wynegocjować lepsze ceny – zarówno przy sprzedaży swoich produktów, jak i przy zakupie nawozów czy środków ochrony roślin. Wspólne działanie daje też większą siłę przebicia, buduje wiarygodność wobec firm skupowych i przetwórczych oraz ułatwia nawiązanie współpracy z dużymi sieciami handlowymi, które oczekują stałych i większych dostaw. Jak podkreślali, prowadzenie gospodarstwa w pojedynkę jest dziś coraz trudniejsze: rosną koszty, ceny są niestabilne, a wymagania rynku wysokie. Dlatego zdaniem przedstawicieli WUW, rolnicy powinni trzymać się razem i budować silne organizacje, bo wspólne działanie to większa stabilność, pewniejsze dochody i lepsze perspektywy na przyszłość.

Partnerami zaproszonymi do projektu byli: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, Państwowa Inspekcja Weterynaryjna, Państwowa Inspekcja Pracy, Polski Związek Łowiecki, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych, Centrum Doradztwa Rolniczego, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska.

Podczas spotkań zaproszeni partnerzy przedstawiali swoje prelekcje. Przedstawiciele Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zaprezentowali najważniejsze informacje dotyczące realizowanych programów wsparcia oraz planowanych zmian legislacyjnych. Podkreślili, że ARiMR obsługuje rocznie ponad 1,2 mln rolników, realizując transfery finansowe na poziomie 15-16 mld zł. Szczegółowo omówiono również kampanię płatności bezpośrednich za 2025 rok. W skali kraju zaliczki otrzymało 1,17 mln rolników na łączną kwotę ponad 9,78 mld zł.

W trakcie spotkań rolnicy uzyskiwali również informacje dotyczące możliwości pozyskania nieruchomości z Zasobu Własności Rolnych Skarbu Państwa. Podstawowym kierunkiem rozdysponowania gruntów Zasobu WRSP jest przeznaczanie ich na powiększanie gospodarstw rodzinnych. W tym celu Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa organizuje przetargi ograniczone skierowane do rolników indywidualnych. Dzięki temu rolnicy mają możliwość skorzystania z szerokiej oferty nieruchomości rolnych przeznaczonych głównie do dzierżawy na warunkach określonych w ogłoszeniach przetargowych.

Podczas forów rolnicy mogli zapoznać się także ze zmianami w przepisach dotyczących stosowania środków ochrony roślin, które będą obowiązywać w 2026 roku. Zagadnienia te przedstawili przedstawiciele Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Rok 2026 przynosi zmiany wynikające z nowelizacji przepisów wprowadzonych ustawą z 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami oraz ustawą z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin. Nowe regulacje obejmują m.in. zaostrzenie nadzoru nad wprowadzaniem do obrotu środków ochrony roślin, nowe zasady ewidencjonowania zabiegów oraz zwiększenie kar za nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa, np. stosowanie środków wycofanych z obrotu.

Przedstawiciele Inspektoratu Weterynaryjnego wskazywali, że województwo wielkopolskie, jako jeden z najważniejszych regionów produkcji zwierzęcej w Polsce, jest szczególnie narażone na występowanie chorób zakaźnych zwierząt gospodarskich. Intensywna produkcja drobiu, trzody chlewnej oraz bydła, owiec i kóz wymaga stałego monitorowania sytuacji epizootycznej oraz wdrażania skutecznych działań zapobiegawczych. Do najistotniejszych chorób zakaźnych występujących obecnie na terenie województwa wielkopolskiego należą: wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI), rzekomy pomór drobiu (ND), afrykański pomór świń (ASF) oraz choroba niebieskiego języka. Aktualna sytuacja epizootyczna w województwie wielkopolskim wymaga stałej czujności, ścisłej współpracy hodowców z Inspekcją Weterynaryjną oraz konsekwentnego stosowania zasad bioasekuracji. Przedstawiciele Inspektoratu Weterynarii podkreślali, że bioasekuracja jest bardzo ważna, bo pomaga ograniczyć ryzyko chorób i chroni zwierzęta przed zakażeniami.

Przedstawiciele Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych zaprezentowali najnowsze zmiany w przepisach dotyczących znakowania żywności. Nowe regulacje wprowadzają obowiązek graficznego oznaczania kraju pochodzenia świeżych owoców i warzyw sprzedawanych luzem poprzez umieszczenie flagi państwa pochodzenia. Wyjątek stanowią ziemniaki sprzedawane w opakowaniach. Podczas wystąpień omawiano również obowiązkowe elementy oznakowania produktów oraz wymogi dotyczące prawidłowego sporządzania dokumentów handlowych, co ma istotne znaczenie w obrocie płodami rolnymi.

W spotkaniach uczestniczyli także przedstawiciele Wielkopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego, którzy zaprezentowali działalność prowadzoną przez Ośrodek oraz zachęcali uczestników do udziału w najbliższych wydarzeniach wystawienniczo-promocyjnych organizowanych w Sielinku.

Przedstawiciele KRUS przedstawili zagadnienia związane z bezpieczeństwem pracy w gospodarstwach rolnych, programy prewencyjne skierowane do dzieci i młodzieży oraz nowoczesne formy kontaktu z instytucją, w tym system eKRUS. Przekazali również informacje dotyczące wysokości składek na 2026 rok, obowiązku składania oświadczeń przez osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej, wzrostu zasiłku pogrzebowego, a także zasad ustalania właściwości instytucji w przypadku zbiegu okresów składkowych w ZUS i KRUS.

Ponadto w spotkaniach uczestniczyli stali partnerzy wspierający nasze Fora: przedstawiciele Banków Spółdzielczych SGB, SGB Leasing, Banku BNP Paribas, Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych „TUW” oraz spółki ROL-WIR, którzy prezentowali swoją ofertę skierowaną do rolników. Nie zabrakło również przedstawicieli lokalnych firm obsługujących rolnictwo.

Patronat medialny nad cyklem spotkań objęły redakcje: Siewca Wielkopolski, TVP3 Poznań, Top Agrar Polska, Tygodnik Poradnik Rolniczy, Poradnik Gospodarski, Radio Poznań, Agro Profil, Gospodarz.pl, Agrokonsument.pl, wiescirolnicze.pl oraz Farmer.

W organizację poszczególnych spotkań zaangażowani byli przedstawiciele Rad Powiatowych Wielkopolskiej Izby Rolniczej, wraz z kierownikami biur powiatowych. Organizację forów wsparły także lokalne samorządy, szkoły rolnicze, koła gospodyń wiejskich oraz organizacje działające na terenach wiejskich. W spotkaniach, oprócz licznie zgromadzonych wielkopolskich rolników, uczestniczyli również parlamentarzyści, samorządowcy, przedstawiciele organizacji rolniczych oraz przedstawiciele instytucji i firm na co dzień obsługujących sektor rolniczy.

Zarząd Wielkopolskiej Izby Rolniczej składa serdeczne podziękowania wszystkim partnerom, sponsorom oraz instytucjom, które wsparły organizację tegorocznych spotkań. Dziękujemy Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Wojewodzie Wielkopolskiej oraz Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego za objęcie wydarzenia patronatem honorowym. Dziękujemy redakcjom prasy, radia i telewizji za patronaty medialne. Wyrazy wdzięczności kierujemy również do prelegentów i przedstawicieli instytucji, którzy przygotowali wystąpienia oraz odpowiadali na pytania uczestników. Szczególne podziękowania kierujemy jednak do wielkopolskich rolników, którzy uczestniczyli w spotkaniach oraz aktywnie dzielili się swoimi pytaniami, uwagami, problemami i spostrzeżeniami.

Już dziś zapraszamy Państwa do udziału w kolejnych spotkaniach i konferencjach tematycznych organizowanych przez Wielkopolską Izbę Rolniczą. Informacje dotyczące organizowanych wydarzeń publikowane są na bieżąco na naszej stronie internetowej oraz na profilach Izby i poszczególnych Rad Powiatowych WIR w serwisie Facebook.

Opracowanie:

Katarzyna Szudra-Borowczak

Aleksander Poznański

Grzegorz Wysocki