Krajowa Rada Izb Rolniczych na wniosek Wielkopolskiej Izby Rolniczej zwróciła się do Ministra Rolnictwa z wnioskiem o sporządzenie przez służby podległe resortowi rolnictwa analizy obecnej sytuacji oraz podjęcia działań interwencyjnych na rynkach żywca wieprzowego, wołowego i mleka. Ze względu na niekorzystną koniunkturę, zwrócono się o rozważenie uruchomienia dostępnych mechanizmów stabilizacji rynkowej dla tych sektorów. Samorząd rolniczy wniósł także o przeanalizowane możliwości wdrożenia wsparcia pomostowego dla gospodarstw najbardziej dotkniętych spadkiem dochodów.
Ministerstwo w odpowiedzi przedstawiło, że na bieżąco monitoruje sytuację na poszczególnych rynkach rolnych. Dane statystyczne obejmujące ceny zakupu oraz sprzedaży poszczególnych towarów rolnych gromadzone są w ramach Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej. Analizowane są również obroty handlu zagranicznego na podstawie danych Ministerstwa Finansów.
Szczegółowe analizy rynkowe, z których korzysta Ministerstwo, obejmujące stan i perspektywy m.in. rynku mleka i rynku mięsa wykonywane są przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB. Analiza rynków rolnych prowadzona jest również na poziomie rynku unijnego w ramach prac Grupy Ekspertów ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych – Produkty Zwierzęce, w ramach której Komisja Europejska przedstawia bieżącą ocenę sytuacji na poszczególnych rynkach, w tym obroty handlowe na rynku światowym.
Wzrost produkcji na rynku mleka i wieprzowiny przy ograniczonym popycie jest jedną z głównych przyczyn spadkowego trendu cenowego na tych rynkach. W przypadku wołowiny w okresie poprzedzającym obecną korektę cen na rynku, ceny bydła przez wiele miesięcy utrzymywały trend wzrostowy osiągając historycznie nienotowane poziomy we wszystkich kategoriach zwierząt, a trend ten wynikał z silnego popytu przy niedoborach zwierząt do uboju. Obecna korekta cen bydła oceniana jest jako dostosowanie do zmniejszonego popytu i większej cenowej presji konkurencyjnej na rynku światowym.
Na forum unijnym Polska nieustannie postuluje urealnienie poziomów cen interwencyjnych masła i odtłuszczonego mleka w proszku. Mając na uwadze natężenie zmian, które dotykają sektor mleczarski od jesieni 2025 r., Polska podtrzymuje stanowisko, że Komisja Europejska powinna podjąć pilne działania w celu zachowania rentowności gospodarstw mleczarskich i zapewnienia stabilności sektora.
Jak poinformowano w odpowiedzi - w dniu 10 lipca 2026 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wraz z ośmioma innymi ministrami rolnictwa UE, skierował pismo do Komisarza UE ds. Rolnictwa, w którym zwracają uwagę, że sytuacja na rynku mleka wymaga podjęcia działań wspierających sektor mleczarski, a także wnioskują o powołanie Forum Wysokiego Szczebla, które zajmie się transparentną dyskusją na temat przyszłości sektora mleczarskiego.
Ze względu na przedłużający się okres spadku cen na rynku wieprzowiny Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 22 lipca br. skierował do Komisarza ds. Rolnictwa i Żywności wniosek o uruchomienie nadzwyczajnej pomocy finansowej w celu zrekompensowania producentom strat finansowych. We wniosku podkreślone zostały wzrastające koszty produkcji oraz brak opłacalności zagrażającej prowadzeniu produkcji nawet w gospodarstwach z potencjałem rozwoju. Planowana jest również pomoc finansowa do zakupu loszek hodowlanych oraz wsparcie dla hodowców utrzymujących lochy, w celu odbudowy krajowego potencjału produkcyjnego.
W MRiRW prowadzone są również prace nad modyfikacją Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, w celu uwzględnienia w nim mechanizmu, za pośrednictwem którego udzielana będzie pomoc na rzecz organizacji producentów w sektorach wieprzowiny oraz wołowiny. Proponowane w ramach ww. mechanizmu wsparcie udzielane będzie organizacjom producentów, które zostały uznane w ww. sektorach od 1 stycznia 2023 r., w celu finansowania działań i inwestycji, dzięki którym będą mogły umacniać swoją pozycję w relacjach z innymi podmiotami łańcucha handlowego i zwiększać swoją konkurencyjność. Jeśli planowane zmiany uzyskają zgodę Komisji Europejskiej, opracowane zostaną wytyczne MRiRW dla tego mechanizmu wsparcia i będą one podlegały konsultacjom.
Jednocześnie Komisja Europejska przyjęła w dniu 7 lipca 2026 r. dokument „Strategia dla produkcji zwierzęcej”, którego celem jest stworzenie długoterminowych ram dla konkurencyjnego, odpornego i zrównoważonego sektora, przy uwzględnieniu różnorodności modeli produkcji w UE. Strategia ma zwiększyć przewidywalność, wspierać inwestycje i wzmacniać odporność sektora, a także ukierunkować odpowiednie wykorzystania WPR i innych instrumentów finansowych.
Ponadto, wśród celów Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz stabilizacji krajowego rynku rolno-spożywczego, w tym rynku mleka i jego przetworów, jest unormowanie zasad współpracy branży z sieciami handlowymi oraz ograniczenie stosowania nieuczciwych praktyk handlowych. Na spotkaniu zorganizowanym w dniu 17 czerwca 2026 r. w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi z przedstawicielami sektora przetwórczego, wśród omawianych propozycji zmian znalazło się także zwiększenie kompetencji i zasobów Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKIK). Wśród kwestionowanych przez UOKIK praktyk stosowanych w umowach zawieranych pomiędzy rolnikami i mleczarniami znalazły się zapisy dotyczące zasad ustalania ceny skupu mleka i jej zmiany, badania jakości mleka, wypowiadania umów i stosowania kar umownych oraz klauzule dotyczące wyłączności i siły wyższej. Prowadzone przez UOKIK kontrole oraz rozmowy z organizacjami branży mleczarskiej w Polsce mają na celu wyeliminowanie zachowań niekorzystanych dla rolników oraz wypracowanie dobrych praktyk rynkowych, a w efekcie poprawę relacji pomiędzy przetwórcami a producentami mleka.
Zobacz także:
Trudna sytuacja w produkcji zwierzęcej – apel WIR o podjęcie pilnych działań
Dofinansowanie do zakupu buhajów rasy mięsnej
Nawet 100 tys. zł na inwestycje zapobiegające ASF
Opracowanie:
Magdalena Kołodziejek
Źródło
Wielkopolska Izba Rolnicza
http://www.wir.org.pl/
