Wielkopolskie żniwa na finiszu

12-08-2026

Żniwa w Wielkopolsce dobiegają końca. W większości powiatów rolnicy zebrali już zdecydowaną większość zbóż i rzepaku, a na polach pozostały jedynie pojedyncze plantacje. Tegoroczny sezon nie przyniósł jednak powodów do dużego optymizmu, gdyż w wielu gospodarstwach plony są niższe niż przed rokiem. Do tego dochodzą ceny skupu, które zdaniem rolników nie rekompensują kosztów produkcji.

Jednym z większych problemów podczas tegorocznych żniw były wysokie temperatury i niedobór opadów w kluczowych momentach rozwoju roślin. Szczególnie na słabszych glebach rośliny szybko traciły wodę, co odbiło się na kondycji plantacji. Z kolei przymrozki w okresie kwitnienia rzepaku uszkodziły część roślin i przyczyniły się do niskich zbiorów. W niektórych regionach silne opady deszczu połączone z wiatrem spowodowały wylegnięcie plantacji zbóż czy rzepaku. Zbiory  wylęgniętych pól sprawiają kłopoty, jest znacznie trudniej je zebrać. Rolnicy zwracali również uwagę na jakość zebranego ziarna. Drobne ziarniaki, słabsze parametry czy podwyższona wilgotność sprawiały, że część zboża wymagała dodatkowego dosuszania albo nie spełniała wymagań jakościowych stawianych przez skupy.

W zależności od powiatu i klasy gleby plon pszenicy wahają się od 3 do 8 t/ha, pszenżyta od 2,5 do 8t/ha, a żyta od 3 do 7 t/ha. Rzepak, który w wielu miejscach ucierpiał m.in. na skutek przymrozków podczas kwitnienia i niekorzystnego przebiegu pogody daje od niespełna od 1 do 4 t/ha. Jednocześnie ceny skupu pozostają stosunkowo niskie – pszenica najczęściej kosztuje ok. 750-850 zł/t, pszenżyto 600-730 zł/t, żyto 550-650 zł/t, a rzepak ok. 2200-2360 zł.

Rolnicy podczas tegorocznych żniw mocno odczuli wysokie ceny paliwa. W samym szczycie prac, kiedy ciągniki i kombajny pracują niemal bez przerwy, olej napędowy kosztował już ponad 8 zł za litr. To wyraźnie podnosiło koszty produkcji, bo właśnie w okresie żniw zużycie paliwa jest największe. Droższe paliwo oznaczało więc większe wydatki nie tylko na sam zbiór, ale także na transport zboża i inne prace w gospodarstwie, co dodatkowo obniżało opłacalność produkcji. W tym kontekście ważna jest zapowiedź Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Stefana Krajewskiego, przedstawiona podczas konferencji podsumowującej pierwszy rok urzędowania, która odbyła się 24 lipca br. Minister zapowiedział podniesienie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa rolniczego – z obecnych 1,46 zł do 2,00 zł za litr. Wielkopolska Izba Rolnicza ocenia tę zapowiedź pozytywnie. Od wielu lat konsekwentnie postulujemy podniesienie stawki zwrotu właśnie do poziomu 2 zł za litr. Wskazywaliśmy na tę potrzebę zarówno w naszych stanowiskach i pismach kierowanych do MRiRW, jak i w corocznych opiniach przekazywanych w ramach konsultacji dotyczących wysokości zwrotu akcyzy. Teraz czekamy na konkrety, przede wszystkim na szczegóły rozporządzenia i termin wprowadzenia nowych zasad. Sama zapowiedź to ważny krok, ale dla rolników najważniejsze będzie to, żeby wyższy zwrot faktycznie został wprowadzony i żeby mogli realnie odzyskać większą część kosztów poniesionych na paliwo.

Poniżej prezentujemy szczegółową sytuację żniwną w wybranych powiatach województwa wielkopolskiego:

Powiaty: chodzieski, obornicki, wągrowiecki:

Żniwa w powiatach obornickim, wągrowieckim i chodzieskim są już na ukończeniu. Zebrano około 80–90% plonów. Jeżeli utrzyma się słoneczna pogoda, to wszystko wskazuje na to, że do środy żniwa powinny być zakończone. Tegoroczne zbiory są bardzo zróżnicowane, głównie ze względu na różną klasę gleb. Z informacji przekazanych przez radnych WIR wynika, że pszenica daje od 3 do 5 ton z hektara, pszenżyto od 2,5 do 5 ton, a żyto od 3 do 5 ton z hektara. W przypadku owsa zbiory są niższe i wynoszą około 1,5–3,5 tony z hektara. Skupy działają do późnych godzin, dlatego rolnicy nie mają większych problemów ze sprzedażą zboża bezpośrednio z pola. Problemem pozostają natomiast ceny, które nie satysfakcjonują rolników. Pszenica konsumpcyjna kosztuje obecnie około 840 zł/t, pszenica paszowa 800 zł/t, pszenżyto 680 zł/t, żyto 580 zł/t, a owies około 480 zł/t. Rzepak jest skupowany w cenie około 2200 zł/t. Średni plon rzepaku wynosi około 2t/ha. Tegoroczne plony są wyraźnie słabsze niż rok temu – rolnicy oceniają je na około 70–85% ubiegłorocznych zbiorów. Przy obecnych cenach skupu i wysokich kosztach, szczególnie paliwa, produkcja roślinna coraz słabiej się opłaca.

Powiaty gnieźnieński i wrzesiński:

Na terenie powiatu gnieźnieńskiego tegoroczne żniwa są już na ukończeniu. Rolnicy zebrali około 90% zbóż. Na części pól pozostał jeszcze rzepak, którego zbiór w niektórych gospodarstwach nadal trwa. Tegoroczne plony są wyraźnie niższe niż w ubiegłym roku – średnio o około 30%. Pszenica plonuje na poziomie 5,5–6 ton z hektara, żyto od 3 do 4 ton, natomiast rzepak około 2,5–3 ton z hektara. Pomimo niższych plonów większość prac żniwnych przebiega sprawnie, a ich zakończenie jest już blisko.

Również w powiecie wrzesińskim prace żniwne dobiegają końca. Zebrano około 95% upraw. Na polach pozostały przede wszystkim plantacje rzepaku, głównie w gospodarstwach wielkoobszarowych. Część rolników prowadzi jeszcze desykację, czyli dosuszanie rzepaku przed zbiorem, dlatego jego zbiory rozpoczną się nieco później. W tym roku plony są niższe o około 30–35% w porównaniu z poprzednimi latami. Rzepak osiąga średnio 2,5–3,5 tony z hektara, pszenica 4–6 ton, żyto 3–5 ton, a jęczmień ozimy od 4 do 7 ton z hektara. Mimo trudniejszego sezonu żniwa na terenie powiatu przebiegają sprawnie i są już na finiszu.

Powiat poznański:

W powiecie poznańskim żniwa dobiegły już końca. Pozostały jedynie pojedyncze, niewielkie areały. Tegoroczne plony okazały się niższe, niż rolnicy początkowo się spodziewali. W wielu przypadkach niezadowalająca jest również jakość ziarna. Ziarniaki są drobne, dlatego rolnicy obawiają się o ich parametry jakościowe. Duży wpływ na tegoroczne wyniki miała pogoda – wysokie temperatury oraz niewystarczająca ilość opadów w kluczowych momentach rozwoju roślin. W niektórych rejonach dodatkowym problemem były przymrozki, które negatywnie wpłynęły zarówno na plony, jak i jakość ziarna. Szczególnie odczuwalne było to na plantacjach rzepaku. W okresie pełnego kwitnienia wystąpiły dość silne przymrozki, które uszkodziły rośliny i przełożyły się na niższe plony. W zależności od klasy gleby i warunków wilgotnościowych plony zbóż kształtowały się następująco: pszenica od 3,5 do 8 t/ha, pszenżyto 4–8 t/ha, żyto około 4–5 t/ha, a owies 4–5,5 t/ha. W przypadku rzepaku zbiory wyniosły od 1 do 3,5 t/ha. Ceny skupu wynoszą obecnie około 750–820 zł/t za pszenicę, 600–650 zł/t za pszenżyto, około 550 zł/t za żyto, 480–500 zł/t za owies oraz 2200–2350 zł/t za rzepak.

Powiat międzychodzki:

W powiecie międzychodzkim, praktycznie we wszystkich gminach, ubiegłotygodniowa pogoda – dużo słońca i brak deszczu – pozwoliła rolnikom zebrać już prawie wszystkie plony. Żniwa są na ukończeniu, a uzyskiwane plony można uznać za w miarę zadowalające. Najlepiej wyglądają zbiory zbóż jarych, szczególnie owsa i jęczmienia jarego. Pszenica konsumpcyjna plonuje na poziomie 4–8 t/ha, a jej cena wynosi około 820 zł/t. Pszenica paszowa kosztuje około 780 zł/t, natomiast pszenżyto 650–670 zł/t. W przypadku żyta plony wynoszą od 3 do 7 t/ha, przy cenie około 580 zł/t. Najgorzej w tym roku wypada rzepak, którego plony są bardzo zróżnicowane i wynoszą od około 0,9 do 3 t/ha. Cena skupu rzepaku kształtuje się na poziomie około 2200 zł/t. Ze zbytem nie ma większych problemów – skupy przyjmują ziarno na bieżąco. Rolnicy obserwują jednak ceny, ponieważ przy obecnych stawkach i wysokich kosztach paliwa, nawozów oraz pozostałych środków produkcji opłacalność produkcji jest na granicy.

Powiaty grodziski i wolsztyński:

W powiatach grodziskim i wolsztyńskim tegoroczne żniwa są już na finiszu. Na polach pozostały jedynie nieliczne, sporadyczne plantacje, których zbiór został opóźniony przede wszystkim z powodu awarii maszyn. Jeśli warunki pogodowe pozwolą, do końca tygodnia prace żniwne powinny zostać zakończone. Uzyskiwane plony są bardzo zróżnicowane i zależą przede wszystkim od jakości gleby, terminu siewu, przebiegu wiosennej suszy oraz lokalnych warunków pogodowych. Jęczmień ozimy plonuje na poziomie około 5–6,5 tony z hektara, natomiast plony rzepaku wynoszą średnio 2,8–4 tony z hektara. Na lepszych stanowiskach rolnicy osiągają wyniki bliższe górnej granicy tego przedziału. Tegoroczne plony, szczególnie na słabszych glebach, oceniane są jednak jako niższe niż w ubiegłym roku. Niepokój rolników budują również ceny skupu, które nadal pozostają niezadowalające w stosunku do ponoszonych kosztów produkcji. Orientacyjne ceny kształtują się obecnie na poziomie około 750–850 zł za tonę pszenicy konsumpcyjnej, 740–790 zł za tonę pszenicy paszowej, 600–720 zł za tonę jęczmienia, 650–690 zł za tonę pszenżyta, 570–600 zł za tonę żyta, 480–500 zł za tonę owsa oraz 2100–2250 zł za tonę rzepaku. Ceny mogą różnić się w poszczególnych punktach skupu i zależą przede wszystkim od jakości ziarna, jego parametrów, wilgotności oraz wielkości dostawy. Obecnie nie odnotowuje się większych problemów z odbiorem ziarna – rolnicy mają możliwość sprzedaży zebranych płodów. Głównym problemem pozostaje jednak niska opłacalność produkcji. Część gospodarstw posiadających własne magazyny decyduje się na przechowanie zboża i odłożenie sprzedaży, licząc na poprawę cen w późniejszym okresie. Rolnicy podkreślają, że przy obecnych stawkach skupu przychody ze sprzedaży płodów rolnych nie zawsze pokrywają wysokie koszty produkcji, w tym wydatki na nawozy, środki ochrony roślin, paliwo oraz usługi związane ze zbiorem. Dodatkowym obciążeniem pozostają potrącenia za podwyższoną wilgotność oraz gorsze parametry jakościowe ziarna. Tegoroczne żniwa dobiegają więc końca, ale dla wielu gospodarstw najważniejszym wyzwaniem pozostaje nie sam zbiór, lecz uzyskanie ceny, która zapewni opłacalność prowadzenia produkcji rolnej.

Powiat kościański:

Żniwa w powiecie kościańskim dobiegają końca. Do skoszenia pozostały jedynie pojedyncze pola. Rolnicy zakończyli już zbiory rzepaku. Średni plon wynosi około 3 ton z hektara, a cena w skupie kształtuje się na poziomie od 2300 do 2380 zł za tonę. Zakończono również zbiory pszenicy. Średni plon wynosi około 7 ton z hektara. Cena skupu pszenicy paszowej to około 750 zł za tonę, natomiast za pszenicę konsumpcyjną rolnicy otrzymują od 800 do 850 zł za tonę. Kończą się zbiory pszenżyta. Rolnicy uzyskują od 6 do 6,5 tony z hektara, a cena skupu wynosi około 650 zł za tonę. Rolnicy podkreślają, że ceny skupu nadal są zbyt niskie i nie pokrywają kosztów produkcji. Zwracają również uwagę na wysokie ceny paliwa. W wielu gospodarstwach problemem jest także niewielka ilość słomy. Miejscami opady deszczu sprawiły, że słoma zmokła i przed zebraniem wymagała ponownego podsuszenia, aby można było ją bezpiecznie przechować. Jeśli pogoda dopisze, ostatnie pola zostaną skoszone w najbliższych dniach, a tegoroczne żniwa w powiecie kościańskim dobiegną końca.

Powiat nowotomyski:

Żniwa na terenie powiatu nowotomyskiego dobiegają końca. Zakończono już zbiór rzepaku z powierzchni 1 777 ha. Uzyskiwane plony były zróżnicowane i wynosiły od 1 do 3 t/ha. Cena skupu rzepaku kształtowała się na poziomie 2 200–2 300 zł/t. Zakończono również zbiór jęczmienia ozimego, który został zebrany z powierzchni 2 148 ha. Plony jęczmienia wynosiły od 4 do 8 t/ha, natomiast cena skupu kształtowała się w granicach 650–690 zł/t. Obecnie trwa zbiór pszenicy ozimej, której powierzchnia przeznaczona do zbioru na terenie powiatu wynosi 5 352 ha. Uzyskiwane plony wahają się od 4 do 8 t/ha. Do zakończenia zbiorów pszenicy ozimej pozostało około 30% areału. Cena skupu ziarna pszenicy wynosi obecnie od 770 do 850 zł/t. Pszenżyto jest uprawiane na powierzchni 4 823 ha, a uzyskiwane plony wynoszą od 3 do 8 t/ha. Cena skupu pszenżyta kształtuje się na poziomie około 690 zł/t. Żyto ozime, w zależności od jakości gleby, na której jest uprawiane, plonuje w granicach 3–5 t/ha. Powierzchnia żyta ozimego przeznaczona do zbioru wynosi 3 164 ha, a jego cena skupu wynosi około 600 zł/t. Do zbioru pozostaje jeszcze owies z powierzchni 1 590 ha oraz mieszanki zbożowe z areału 840 ha. Na terenie powiatu nowotomyskiego nie występują obecnie problemy ze zbytem zebranych płodów rolnych. Rolnicy mają możliwość sprzedaży ziarna w punktach skupu. Problemem pozostaje natomiast jakość zebranego ziarna. Niekorzystne warunki pogodowe, w szczególności nadmierne nasłonecznienie oraz występujące opady deszczu, przyczyniły się do pogorszenia parametrów jakościowych ziarna. W konsekwencji część zebranego ziarna może nie spełniać wymagań jakościowych stawianych przez podmioty skupujące.

Powiaty gostyński i leszczyński:

Żniwa w powiatach gostyńskim i leszczyńskim zostały już zakończone. W powiecie gostyńskim jęczmień ozimy plonował na poziomie 5–7 t/ha, a jary 4–5 t/ha. Ceny skupu wynosiły około 600–700 zł za tonę. W powiecie leszczyńskim plony były nieco wyższe – jęczmień ozimy dawał 6–8 t/ha, a jary 4–6 t/ha. Ceny ziarna kształtowały się na poziomie 650–700 zł/t. Cała pszenica została już skoszona. W powiecie gostyńskim rolnicy uzyskiwali od 5,5 do 8 t/ha, przy cenie około 780 zł/t. W powiecie leszczyńskim plony były bardziej zróżnicowane i wynosiły od 3 do 8 t/ha. Pszenica paszowa kosztowała około 750 zł/t, natomiast konsumpcyjna około 820 zł/t. Zakończyły się również zbiory pszenżyta. W powiecie gostyńskim plony wynosiły 6–7 t/ha, a cena była na poziomie około 730 zł/t. W powiecie leszczyńskim plony były bardzo różne – od 3 do 8 t/ha, przy cenie około 720 zł/t. Żyto również zostało już w całości zebrane. W powiecie gostyńskim rolnicy uzyskiwali 4–5,5 t/ha, a zboże sprzedawano po cenie dnia. W powiecie leszczyńskim plony żyta wynosiły od 3 do 6 t/ha. Jeśli chodzi o rzepak, w powiecie gostyńskim plony wynosiły 2–4 t/ha, przy cenie około 2300 zł/t. W powiecie leszczyńskim zbiory były mocno zróżnicowane – od zaledwie 0,5 do 3,5 t/ha. Cena skupu była nieco wyższa i wynosiła około 2370 zł/t.

Powiat koniński:

Żniwa w powiecie konińskim są już na ukończeniu. Rolnicy dobrze wykorzystali sprzyjającą pogodę w ostatnim tygodniu i sprawnie przeprowadzili większość prac. Do zebrania pozostały już tylko niewielkie ilości plonów. Nie ma większych problemów ze sprzedażą ziarna. Rolnicy nie zgłaszają również problemów z kolejkami przed punktami skupu. Ceny skupu kształtują się obecnie na poziomie około 2230 zł/t za rzepak, 650–710 zł/t za pszenżyto oraz 760–820 zł/t za pszenicę.

Powiaty kępiński i ostrzeszowski:

Żniwa w powiecie kępińskim dobiegły końca. Średnie plonowanie w skali powiatu jest niższe od spodziewanego. W przypadku pszenicy uzyskane plony wynosiły około 4-5,8 t/ha, jęczmienia około 4- 6,5 t/ha, natomiast jęczmienia jarego około 2,5- 4 t/ha. Plon pszenżyta kształtuje się na poziomie około 4–6 t/ha, a rzepaku około 2 t/ha. Aktualnie rolnicy borykają się również z problemem małej ilości słomy. Brak odpowiedniej wilgotności gleby utrudnia także wysiew poplonów, co dodatkowo komplikuje prowadzenie prac polowych. Ceny skupu przedstawiają się następująco: pszenica konsumpcyjna – 830 zł/t, pszenica paszowa – 790 zł/t, jęczmień – 500 zł/t, pszenżyto – 600 zł/t, żyto – 500 zł/t, owies – 400 zł/t, rzepak – 2300 zł/t.

Żniwa w powiecie ostrzeszowskim dobiegają końca - prace zbioru są przerywane opadami deszczu. Plonowanie jest oceniane jako niskie. Jęczmień osiąga około 4 t/ha, pszenica 4–5,5 t/ha, natomiast pszenżyto około 4 t/ha. Warunki pogodowe, a szczególnie występujące opady deszczu, utrudniają sprawne prowadzenie prac żniwnych i wydłużają czas potrzebny na zakończenie zbiorów. Ceny skupu wynoszą: pszenżyto 640 zł/t, żyto 510 zł/t, jęczmień 620 zł/t, owies 450 zł/t.

Opracowanie:

Biuro WIR