Wielkopolska Izba Rolnicza od samego początku monitorowania suszy rolniczej oraz wprowadzenia aplikacji służącej do szacowania szkód spowodowanych suszą, odnosiła się krytycznie do funkcjonowania tych systemów. Wskazywała wielokrotnie, że system nie odzwierciedla stanu faktycznego upraw i plantacji dotkniętych suszą.
Susza od kilkunastu lat powtarza się i dotyka większość obszaru naszego kraju. Nie tylko wysokie temperatury dają o sobie znać. Coraz bardziej odczuwalne są niedobory opadów i ciągłe, systematyczne obniżanie się poziomów wód zarówno w zbiornikach i ciekach na powierzchni ziemi jak i wodach podziemnych. Niestety, coraz bardziej zmniejszają się również przepływy wód podziemnych. Taki stan powoduje, że susza jest coraz szybciej i coraz bardziej zauważalna i odczuwalna, nie tylko w szeroko rozumianym sektorze rolniczym, ale też w innych gałęziach gospodarki. Coraz częściej pojawiają się problemy z zaopatrzeniem w wodę pitną ludności, choć na szczęście są one chwilowe.
Bardzo wysokie temperatury sięgające 40°C, w cieniu i niekiedy wyżej, w naszej szerokości geograficznej powodują poparzenia i uszkodzenia roślin, które w klimacie umiarkowanym nie są przystosowane do tak ekstremalnych temperatur. Mocne przesuszenie gleby i wysokie temperatury, występujące co prawda w krótkich okresach czasu, zostały określone jako nowe zjawisko – susza błyskawiczna. Obecnie kwestia ta jest konsultowana przez MRiRW z IUNG- PIB w Puławach.
Taka sytuacja jest bardzo wyraźnie widocznym skutkiem zmieniającego się klimatu. Brak odpowiedniej ilości opadów występuje nie tylko w okresie od wiosny do jesieni, ale także w okresie jesienno-zimowym. Natomiast obecna ocena zagrożenia suszą rolniczą opiera się głównie na analizie warunków pogodowych w okresach mniej więcej od kwietnia do września. Jak pokazuje uprawa roślin, szczególnie uprawa zbóż ozimych i rzepaku ozimego, ale także wielu innych roślin, zależy od ilości opadów i zasobów wody glebowej zgromadzonych przez cały okres wegetacyjny, również tej w miesiącach jesiennych i zimowych poprzedzających intensywny okres wegetacyjny.
Wreszcie resort rolnictwa dostrzegł ten problem i chce zmienić sposób monitorowania suszy rolniczej. Minister Stefan Krajewski zapowiedział, że system ma wykorzystywać więcej danych pochodzących bezpośrednio z terenu, w tym ze stacji meteorologicznych. Minister zapowiada także zmianę w zarządzaniu aplikacją służącą do szacowania suszy. Włączonych do systemu ma być więcej lokalnych stacji meteorologicznych, także tych posiadanych przez rolników – obecnie trwają prace nad takim rozwiązaniem. Minister Krajewski w wypowiedzi podczas jednej z ostatnich konferencji prasowych przyznał, że do lepszego szacowania skutków suszy potrzebne jest wykorzystanie większej liczby danych, ponieważ zarówno susza, jak i pozostałe anomalie pogodowe występują z różnym natężeniem w różnych częściach kraju, często lokalnie.
W związku z występowaniem niedoborów wody opadów i tym samym niedoborów wody w glebie potrzebna jest także nowa definicja suszy rolniczej. W związku z tym trwają prace nad tym zagadnieniem. Obecnie IUNG – PIB Puławy prowadzi badania upraw i gleby w działaniu obejmującym 116 pól referencyjnych w całej Polsce, gdzie pracownicy IUNG dwa razy do roku dokonują oceny po zimie i początku wegetacji oraz oceny plonowania. Już w tym roku sieć pomiarowa sytemu monitoringu suszy rolniczej została rozszerzona o kolejne punkty pomiarowe zlokalizowane na polach w trzech województwach: lubuskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim – z czasem zostaną objęte tym działaniem wszystkie województwa. W tych trzech województwach telemetryczne pomiary wilgotności gleby i warunków meteorologicznych prowadzone są na 9 polach referencyjnych - po 3 punkty pomiarowe na polu. Należy także zaznaczyć, że obecnie w systemie monitoringu suszy rolniczej wykorzystywane są dane pochodzące łącznie z 612 naziemnych punktów pomiarowych. Obejmują one m.in. dane ze stacji meteorologicznych IMiGW - 392 stacje oraz IUNG - 184 stacje.
Opracowanie:
Marta Ceglarek
Źródło
Wielkopolska Izba Rolnicza
http://www.wir.org.pl/
