„Know-hau”, czyli znakowanie karmy
Znakowanie karmy podlega szczegółowym wymaganiom prawa paszowego. Przed jej zakupem warto przyjrzeć się bliżej informacjom podanym na opakowaniu, aby świadomie wybrać karmę odpowiednią dla naszego pupila.
Na etykiecie karmy powinien znaleźć się przede wszystkim jej rodzaj:
- pełnoporcjowa – dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych i może być jedynym źródłem pożywienia,
- uzupełniająca – nie jest wystarczająca do zaspokojenia dziennego zapotrzebowania na składniki odżywcze, więc powinna być mieszana z innym pożywieniem albo podawana jako przekąska lub przysmak.
W opisie karmy podaje się też gatunek zwierząt, dla których jest przeznaczona (np. dla psa czy kota). Dodatkowo może być wskazany etap życia zwierzęcia (np. szczeniak czy senior).
W instrukcji stosowania karmy znajdziecie informację o zalecanej dziennej dawce (w zależności od wielkości, wieku czy trybu życia zwierzęcia).
Wykaz podstawowych surowców (tzw. „materiałów paszowych”) użytych do produkcji poprzedzony jest nagłówkiem „skład”, po którym podane są (w kolejności malejącej) szczegółowe nazwy składników (np. mięso z kurczaka, ryż, olej słonecznikowy) lub nazwy ich kategorii (np. mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego, zboża, oleje i tłuszcze). Jeśli w oznakowaniu podkreślono obecność określonych składników, podaje się ich nazwę i procentową zawartość.
Listę dodatków do karmy poprzedza nagłówek „dodatki”, po którym wskazuje się kategorię lub grupę funkcjonalną (np. dodatki dietetyczne, witaminy) wraz z nazwą i/lub numerem oraz ilością dodatku.
Dla zapewnienia pełnej informacji o wartości odżywczej karmy dla psów i kotów obowiązkowo deklarowana jest procentowa zawartość „składników analitycznych”: białka (surowego), włókna surowego, tłuszczu (surowego) i popiołu surowego (nazywanego też „pozostałością po spopieleniu” lub „materią nieorganiczną”). Dodatkowo podaje się poziom wilgotności (jeżeli wynosi ponad 14%). W przypadku zwierząt domowych innych niż psy i koty zamieszczanie informacji o składnikach analitycznych jest dobrowolne.
Ważną informacją jest także minimalny okres przechowywania, który podawany jest przy użyciu sformułowania:
- „wykorzystać przed (dzień, miesiąc, rok)” – w przypadku karm łatwo psujących się, albo
- „najlepiej wykorzystać przed (miesiąc i rok)” – w odniesieniu do pozostałych karm.
Jeżeli na etykiecie wskazano dodatkowo/ dobrowolnie datę wytworzenia karmy to datę okresu przechowywania można podać w formie „(okres wyrażony w dniach/miesiącach) od daty wytworzenia”.
Na opakowaniach karmy często spotykane są etykiety typu „peel off”, czyli „wielokrotnego odklejania/przyklejania”. Mogą być one stosowane, jeżeli na pierwszy rzut oka widoczne są: marka, rodzaj paszy, gatunek zwierzęcia, ilość netto, nr referencyjny partii oraz minimalny okres przechowywania. Widoczna musi być również ilustracja pokazująca nabywcom sposób uzyskania dostępu do wszystkich pozostałych obowiązkowych informacji dostępnych po odklejeniu etykiety.
Więcej przydatnych informacji znajdziecie w „Kodeksie dobrej praktyki znakowania karmy dla zwierząt domowych”.
„Pokaż kotku, co masz w środku”, czyli wyniki kontroli IJHARS
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych skontrolowała karmę pełnoporcjową dla psów i kotów oferowaną w 55 sklepach, z czego w niemal połowie z nich zostały stwierdzone nieprawidłowości (43,6%).
Przeprowadzone badania laboratoryjne ujawniły nieprawidłowości w prawie jednej czwartej (24,0%) skontrolowanych partii. „Kością niezgody” okazało się przede wszystkim niespełnienie deklaracji w zakresie zawartości składników analitycznych (głównie tłuszczu i białka), a w kilku przypadkach wykryto obecność niedeklarowanych surowców mięsnych.
Oprócz niezgodności wykrytych w trakcie badań, w co piątej skontrolowanej partii (20,2%) inspektorzy „wywęszyli” też inne nieprawidłowości w oznakowaniu. Dotyczyły one m.in.:
- braku obowiązkowych informacji (dziennej dawki karmy, zawartości jagnięciny podkreślonej w oznakowaniu),
- bezprawnego stosowania deklaracji donoszącej się do braku GMO,
- podawania informacji w nieczytelny sposób,
- rozbieżności w deklaracjach podanych w różnych językach,
- stosowania niewłaściwego sformułowania przy podawaniu ilości nominalnej i minimalnego okresu przechowywania.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami IJHARS zastosowała sankcje przewidziane w obowiązujących przepisach.
„Na psa urok” – podsumowanie i wnioski
Stwierdzone nieprawidłowości wskazują na brak skutecznego nadzoru nad procesem produkcyjnym, w tym nad zapewnieniem zgodności produktu z recepturą, a także na niedostateczną znajomość przepisów lub ich świadome nieprzestrzeganie przez producentów.
W porównaniu z poprzednią kontrolą odnotowano spadek udziału partii zakwestionowanych. Nadal jednak ich odsetek utrzymuje się na wysokim poziomie, a stwierdzane uchybienia mają istotne znaczenie z punktu widzenia nabywców.
W związku z powyższym IJHARS będzie kontynuować monitoring jakości karmy dostępnej w sprzedaży detalicznej oraz przekazywać wyniki kontroli właściwym organom nadzorczym – krajowym i zagranicznym. Zapewnienie uczciwej konkurencji na rynku, w tym eliminowanie z obrotu produktów niespełniających wymagań, wymaga bowiem ścisłej współpracy z organami kontrolnymi sprawującymi nadzór nad producentami karmy, odpowiedzialnymi za jej jakość.
Źródło
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
https://www.gov.pl/web/ijhars
