W ostatnim czasie pojawiło się wiele pytań dotyczących zmian w przepisach wynikających z ustawy o środkach ochrony roślin. Poniżej przedstawiamy najważniejsze wyjaśnienia dotyczące sprzedaży preparatów, wymaganych uprawnień oraz zasad obrotu niektórymi szczególnie niebezpiecznymi środkami, przekazane przez Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
- Czy sprzedawca będzie musiał w jakiś sposób udowodnić, że sprzedał preparat osobie
z uprawnieniami? Czy będzie musiał prowadzić rejestr?
Obowiązek dokumentowania sprzedaży dotyczy wyłącznie szczególnie niebezpiecznych fumigantów. W przypadku sprzedaży pozostałych środków ochrony roślin sprzedawca nie ma obowiązku ani uprawnień do prowadzenia rejestru nabywców.
Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie obrotu środkami ochrony roślin jest uprawniony do zbywania środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych wyłącznie osobie, która posiada ważne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin lub zaświadczenie o którym mowa w art. 64 ust. 10 ustawy o środkach ochrony roślin, albo upoważnienie, o którym mowa w art. 28 pkt 5 ustawy, potwierdzające posiadanie uprawnień do nabycia tych środków ochrony roślin.
Natomiast, w szczególnym przypadku jakim jest sprzedaż środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji, zawierających substancje czynne, mogące stanowić szczególne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, takie jak: fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu, mogą one być zbywane wyłącznie osobom, które ukończyły szkolenie w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji potwierdzone zaświadczeniem o ukończeniu tego szkolenia.
Obowiązek prowadzenia ewidencji nabywców środków ochrony roślin dotyczy wyłącznie ww. środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji i zawierających substancje czynne: fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu. Natomiast brak jest obowiązku prowadzenia takiej ewidencji dla nabywców innych niż ww. środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych.
Dodatkowo, w przypadku środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji i zawierających substancje czynne takie jak fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu, przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie obrotu środkami ochrony roślin zobowiązany jest do:
- potwierdzenia sprzedaży fakturą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, ze zm.), zawierającą:
- imię, nazwisko i adres zamieszkania albo nazwę i adres siedziby ostatecznego nabywcy,
- informację o ilości sprzedanych mu środków ochrony roślin.
- prowadzenia ewidencji ostatecznych nabywców, w której zamieszcza się:
- nazwę i adres siedziby ostatecznego nabywcy, a także imię i nazwisko osoby dokonującej bezpośredniego zakupu, numer zaświadczenia (o ukończeniu szkolenia w zakresie fumigacji lub zaświadczenia, o którym mowa w art. 64 ust. 10) oraz nazwę podmiotu lub inspektora, który je wydał – w przypadku gdy ostatecznym nabywcą nie jest osoba fizyczna,
- nazwę handlową zbytych środków ochrony roślin oraz ich ilość,
- datę zbycia.
2. Czy firma wykonująca usługi w zakresie fumigacji środkami ochrony roślin powinna być wpisana do rejestru przedsiębiorców?
Przepisy o środkach ochrony roślin nie wymagają odrębnej rejestracji firm (przedsiębiorców) wykonujących usługowo zabiegi fumigacji. Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga jednak wpisu do KRS lub CIDG. Wpisowi do rejestru przedsiębiorców wykonujących działalność w zakresie wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, podlega działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia posiadania i oferowania, sprzedaży lub dystrybucji środków ochrony roślin.
Firma, która wykonuje usługi w zakresie fumigacji i stosuje fumiganty w toku zawodowej działalności gospodarczej, o ile nie prowadzi działalności w zakresie wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, nie podlega wpisowi do ww. rejestru działalności. Natomiast, aby dokonać zakupu i prowadzić zabiegi z zastosowaniem środków do fumigacji zawierających fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu należy posiadać zaświadczenie o ukończeniu szkolenia z zakresu stosowania środków metodą fumigacji.
- Środki ochrony roślin I i II klasa toksyczności w kontekście zakupów przez internet
Zakaz sprzedaży internetowej dotyczy wyłącznie fumigantów zawierających następujące substancje czynne: fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu. Zgodnie z art. 31 pkt 3 ustawy o środkach ochrony roślin, obowiązuje zakaz sprzedaży na odległość (oraz oferowania w tej formie) środków przeznaczonych do fumigacji, które zawierają fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu. Środki te mogą być zbywane wyłącznie stacjonarnie osobom posiadającym odpowiednie uprawnienia. Zakaz ten wynika z bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia ludzi podczas stosowania tych preparatów, a nie z ich formalnej klasyfikacji chemicznej, uregulowanej w unijnym rozporządzeniu CLP
(nr 1272/2008).
- Czy zaświadczenie z szkolenia z IP uprawnia do zakupu śor nie będącymi fumigantami?
Tak, ukończenie szkolenia w zakresie IP uprawnia do zakupu wszystkich środków ochrony roślin, przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych, poza fumigantami zawierającymi następujące substancje czynne: fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 28 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, ukończone szkolenie w zakresie integrowanej produkcji roślin potwierdzone zaświadczeniem o jego ukończeniu jest jednym ze szkoleń (obok szkolenia z doradztwa, i z zakresu stosowania), które uprawnia do nabycia środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych innych niż środków ochrony roślin, o których mowa w art. 25 ust. 3 pkt 4a (tj. innych niż środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji zawierających substancje czynne, które mogą stwarzać szczególne zagrożenie).
- Czy w przypadku dużych firm (np. spółek) w przypadku zakupu fumigantów, czy osoba która dokonuje zakupu (zamówienia) musi mieć ukończone szkolenie z zakresu fumigacji,
czy wystarczy że w firmie pracują osoby, które wykonują zabieg fumigacji i mają ukończone szkolenie?
W przypadku zakupu fumigantów, o których mowa w art. 25 ust. 3 pkt 4a (tj. środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji zawierających substancje czynne, które mogą stwarzać szczególne zagrożenie), osoba która dokonuje zakupu (zamówienia) musi zgodnie z dodanym art. 28a mieć ukończone szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji w RP.
- Czy sprzedawca środków ochrony roślin przeznaczonych dla profesjonalnych użytkowników innych niż fumiganty zawierających fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu musi weryfikować uprawnienia każdego klienta?
W przypadku sprzedaży środków ochrony roślin innych niż fumiganty zawierające następujące substancje czynne: fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu, sprzedawca nie ma obowiązku każdorazowego weryfikowania kwalifikacji kupującego – może od tego odstąpić np. w przypadku stałych klientów.
Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie obrotu środkami ochrony roślin jest uprawniony do zbywania środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych wyłącznie osobie, która posiada ważne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin lub zaświadczenie o którym mowa w art. 64 ust. 10, albo upoważnienie, o którym mowa w art. 28 pkt 5, potwierdzające posiadanie uprawnień do nabycia tych środków ochrony roślin. W sytuacji gdy przedsiębiorca nie ma pewności, że nabywca ma ważne zaświadczenie lub upoważnienie, należy każdorazowo weryfikować uprawnienia.
- Forma udostępniania danych odnośnie kopi wpisu i numeru rejestracyjnego - czy te dane mogą być dostępne na głównej stronie sklepu, czy jest to wystarczające - jeśli oferta środka ochrony roślin zostanie otwarta przez kupującego te dane będą dostępne na dole strony z ofertą?
Ustawa nie precyzuje miejsca udostępniania kopi zaświadczenia o uzyskaniu wpisu i numeru wpisu do rejestru działalności regulowanej – różny może być układ stron sklepów internetowych. Celem regulacji jest umożliwienie kupującemu weryfikacji legalności punktu sprzedaży – informacje te powinny być łatwo widoczne dla odwiedzającego sklep internetowy.
Zgodnie z art. 25 ust. 3 pkt 5 lit a przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie obrotu środkami ochrony roślin, w przypadku składania oferty zbycia środka ochrony roślin ostatecznemu nabywcy w ramach umowy zawartej na odległość w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 1796 oraz z 2025 r. poz. 1172), zwanej dalej „umową na odległość” jest obowiązany umieścić w ofercie zbycia tego środka ochrony roślin:
- numer wpisu do rejestru, o którym mowa w ust. 1, i kopię zaświadczenia o dokonaniu wpisu do tego rejestru,
- informację, że nabycia środków ochrony roślin mogą dokonać jedynie osoby pełnoletnie, które spełniają warunki wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin określone w art. 28.
Z treści ww. przepisu wynika wprost, że przedsiębiorca prowadzący obrót środkami ochrony roślin, który składa ofertę ich sprzedaży ostatecznemu nabywcy w ramach umowy zawartej na odległość, ma obowiązek zamieścić określone informacje w ofercie zbycia tego środka ochrony roślin.
- Jakie zaświadczenie umożliwia zakup środków ochrony roślin do fumigacji?
Fumiganty zawierające fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu mogą być nabywane wyłącznie przez osoby legitymujące się zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pozostałe fumiganty traktowane są jak środki ochrony roślin przeznaczone dla użytkownika profesjonalnego – wymagane jest szkolenie w zakresie środków ochrony roślin lub szkolenie w zakresie IP, doradztwa.
- Jaki dokument uprawnia do zakupu środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji zawierających inne substancje czynne niż fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu?
Zasady sprzedaży fumigantów zawierających inne substancje niż fosforek glinu, fosforek magnezu lub fluorek sulfurylu są takie same jak dla środków ochrony roślin przeznaczonych dla profesjonalnych użytkowników.
- Co ze środkami ochrony roślin dla amatorów działkowców?
Środki ochrony roślin przeznaczone dla działkowców stanowią odrębną kategorię – są to preparaty dedykowane użytkownikom nieprofesjonalnym. W przypadku ich nabywania nie ma obowiązku posiadania ani okazywania zaświadczenia o ukończeniu specjalistycznego szkolenia.
Opracowanie: Paweł Dopierała
Źródło: informacje GIORiN
Źródło
Wielkopolska Izba Rolnicza
http://www.wir.org.pl/
