8 września br. odbyło się IX Wielkopolskie Święto Soi połączone z Dniem Kukurydzy. Wydarzenie odbyło się na terenie Zakładu Doświadczalnego Oceny Odmian w Śremie Wójtostwie (powiat śremski). Organizatorem imprezy polowej była Wielkopolska Izba Rolnicza, Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych Stacja Doświadczalna Oceny Odmian w Słupi Wielkiej Zakład Doświadczalny Oceny Odmian w Śremie Wójtostwie oraz Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu.
Podczas tego wydarzenia obecni byli m.in.: Henryk Bujak - Dyrektor Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych, Zbigniew Stajkowski - Wiceprezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej, Jerzy Kostrzewa - Członek Zarządu WIR, Janina Pawełczyk - Przewodnicząca Rady Powiatowej Wielkopolskiej Izby Rolniczej w Śremie, przedstawiciele instytucji działających na rzecz rolnictwa, przedstawiciele firm nasiennych, które mają w swojej ofercie nasiona soi rekomendowane do uprawy w Wielkopolsce oraz okoliczni rolnicy – w tym delegaci Wielkopolskiej Izby Rolniczej. Impreza polowa zgromadziła ponad 120 uczestników.
Zbigniew Stajkowski podczas swojego wystąpienia zwrócił uwagę, że soja może być jednym z bardziej perspektywicznych kierunków rozwoju rolnictwa. Jak mówił, zainteresowanie jej uprawą z roku na rok rośnie, pojawia się coraz więcej gospodarstw, które decydują się na soję, a rolnicy mają też coraz większe doświadczenie w jej uprawie. Wspomniał również, że soja pojawia się już na polach w powiecie gnieźnieńskim oraz sam zajmuje się produkcją soi.
Po części oficjalnej rozpoczął się blok prelekcji. Jako pierwsza głos zabrała Justyna Rejmaniak, kierownik Zakładu Doświadczalnego Oceny Odmian w Śremie Wójtostwie, która szczegółowo omówiła działalność kierowanej przez siebie jednostki. Prelegentka przedstawiła m.in. dane dotyczące powierzchni zakładu, która łącznie wynosi 388,39 ha, w tym 370,42 ha użytków rolnych. Z tej powierzchni aż 104,30 ha stanowi płodozmian doświadczalny. Ponadto Zakład prowadzi doświadczenia pod osłonami – do 2025 r. na obszarze około 2000 m² szklarni oraz 1500 m² tuneli foliowych, obecnie około 500 m² szklarni oraz 1500 m² tuneli foliowych. W swoim wystąpieniu Justyna Rejmaniak zwróciła również uwagę na najważniejsze kierunki produkcji w Śremie Wójtostwie. Główne uprawy to: jęczmień ozimy, kukurydza, pszenica ozima oraz rzepak ozimy, które łącznie zajmują około 75% całej powierzchni upraw. Zakład również koordynuje program Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO) w Wielkopolsce od 2006 roku.
Kolejnym punktem wydarzenia była prezentacja Karoliny Piecuch z Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych pt. „Właściwy dobór odmiany gwarancją wysokich plonów kukurydzy”. Prelegentka zwróciła uwagę na znaczenie właściwego doboru odmiany kukurydzy do kierunku jej użytkowania oraz warunków glebowo-klimatycznych gospodarstwa. Omówiono najważniejsze cechy, którymi powinny charakteryzować się odmiany przeznaczone na ziarno i na kiszonkę, w tym potencjał plonowania, odpowiednią wczesność, odporność na choroby i wyleganie, a także tolerancję na okresowe niedobory wody. Szczególną uwagę poświęcono również znaczeniu cechy „stay green”, która pozwala na dłuższe utrzymanie zielonych części roślin, sprzyja akumulacji suchej masy i może wydłużać optymalny termin zbioru. W przypadku kukurydzy kiszonkowej podkreślono natomiast znaczenie wysokiego plonu suchej masy, odpowiedniego udziału kolb, koncentracji energii oraz strawności części wegetatywnych. Uczestnikom przedstawiono również wyniki doświadczeń porejestrowych COBORU z ostatnich lat, obrazujące zróżnicowanie plonowania kukurydzy w zależności od grupy wczesności, a także aktualne Listy Odmian Zalecanych do uprawy w województwie wielkopolskim na 2026 rok. Prezentacja stanowiła cenne źródło praktycznej wiedzy dla producentów rolnych, szczególnie w kontekście podejmowania decyzji dotyczących wyboru odmian na kolejny sezon.
Podczas spotkania przedstawiono również historię uprawy soi na ziemiach polskich, która sięga już 150 lat. Prezentację pt. „150 lat soi w Polsce” przygotowali prof. UPP dr hab. Jerzy Nawracała oraz Danuta Kurasiak-Popowska. Historia soi na ziemiach polskich sięga 1876 roku, kiedy podjęto pierwsze próby jej uprawy w Prószkowie koło Opola, a następnie doświadczenia prowadzono m.in. w Poznaniu i Żabikowie. Już wówczas zwracano uwagę na jej cenne właściwości – odporność na suszę, niewielką podatność na szkodniki oraz wysoką wartość odżywczą nasion, zawierających znaczne ilości białka i tłuszczu. Po II wojnie światowej rozpoczął się kolejny etap rozwoju hodowli soi w Polsce. W krajowych stacjach hodowlanych powstawały nowe odmiany, m.in. „Złotka”, wyhodowana przez Franciszka Dybowicza w Stacji Selekcji Roślin w Choryni, odmiany „Żółta S.W.H.N.” i „Brunatna S.W.H.N.” autorstwa Pawła Olejnika ze Stacji Selekcji Roślin w Szelejewie oraz „Warta”, wyhodowana przez Edwarda Kapsę w Zakładzie Doświadczalnym IUNG w Przebędowie i wpisana do Rejestru Odmian Oryginalnych w 1962 roku. Historia ta pokazuje, że soja, której początki uprawy w Polsce sięgają XIX wieku, przez kolejne dziesięciolecia stopniowo zyskiwała znaczenie jako wartościowa i perspektywiczna roślina uprawna.
Kolejnym tematem prezentacji były „Soja – sukcesy i wyzwania. Odmiany, badania, rekomendacje”, który przedstawiła mgr inż. Agnieszka Osiecka z COBORU w Słupi Wielkiej. Podkreślono, że soja jest jedną z najważniejszych roślin uprawnych na świecie, cenioną przede wszystkim ze względu na wysoką zawartość tłuszczu, wynoszącą około 20%, oraz białka na poziomie 30–40%, dzięki czemu stanowi zarówno cenną roślinę oleistą, jak i źródło wartościowej śruty poekstrakcyjnej wykorzystywanej w żywieniu zwierząt. W Polsce jej uprawa systematycznie zyskuje na znaczeniu, jednak ze względu na ciepłolubność i wymagania siedliskowe soja stanowi dla producentów wyzwanie. Zwrócono uwagę na zróżnicowaną wczesność odmian dostępnych na polskim rynku, późny termin zbioru przypadający najczęściej na wrzesień i październik, a także problemy pojawiające się w początkowych fazach wegetacji, m.in. szkody powodowane przez gołębie oraz fitotoksyczność herbicydów. Istotnym zagadnieniem pozostają również niekorzystne warunki pogodowe, występowanie szkodników i chorób oraz zjawiska obserwowane na plantacjach bezpośrednio przed zbiorem. W ramach prezentacji omówiono także obecną strategię oznaczania wczesności odmian soi, która ma szczególne znaczenie przy doborze odmian odpowiednich do warunków klimatycznych Polski. Wskazano również na rosnącą liczbę odmian dostępnych w obrocie oraz zwiększający się z roku na rok areał uprawy soi w Polsce.
Następnie uczestnicy wydarzenia mogli posłuchać prelekcję „Portal Rolnika w praktyce”, którą zaprezentowała mgr Magdalena Świątkowska z WODR w Poznaniu. Portal Rolnika – zintegrowana platforma usług cyfrowych stworzona w ramach Krajowego Planu Odbudowy, która ma stanowić centralne miejsce do korzystania z usług administracji i zarządzania sprawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa. Portal umożliwia rolnikom oraz podmiotom sektora rolnego łatwiejszą komunikację z instytucjami i dostęp do cyfrowych usług. Obecnie za jego pośrednictwem udostępniane są usługi m.in. ARiMR, PIORiN oraz IJHARS, natomiast w kolejnych etapach planowane jest dołączenie KRUS, KOWR, Głównego Inspektoratu Weterynarii oraz innych instytucji związanych z rolnictwem. Portal Rolnika ma przede wszystkim ułatwić rolnikom codzienny kontakt z administracją i zarządzanie sprawami gospodarstwa w jednym miejscu. Umożliwia bieżący wgląd w status prowadzonych spraw, historię wniosków i płatności oraz pomaga w kontrolowaniu terminów i zobowiązań. Dużą korzyścią jest również zgromadzenie korespondencji z instytucjami rolnymi w jednym systemie oraz możliwość korzystania z niego na komputerze, tablecie czy smartfonie. W przyszłości portal ma zostać rozszerzony o wsparcie doradców rolniczych oraz wirtualnego asystenta AI, co ma jeszcze bardziej ułatwić rolnikom korzystanie z usług cyfrowych. Rozwój Portalu Rolnika ma być ważnym elementem cyfryzacji polskiego rolnictwa i stopniowego przenoszenia kolejnych usług administracyjnych do jednego, łatwo dostępnego systemu.
Po zakończeniu części prelekcyjnej uczestnicy wydarzenia mieli okazję zwiedzić poletka doświadczalne z uprawą soi i kukurydzy. Podczas spaceru po polach mogli szczegółowo zapoznać się z różnymi odmianami soi oraz obserwować prace prowadzone w ramach doświadczeń polowych, w tym metody uprawy i techniki pielęgnacyjne.
Podczas wydarzenia nie zabrakło również stoiska informacyjnego Wielkopolskiej Izby Rolniczej, które przyciągało wielu uczestników. Rolnicy mogli tam porozmawiać o bieżących działaniach Izby, a także zapoznać się z najnowszymi wydaniami prasy branżowej, m.in. „Siewcą Wielkopolskim” i „Tygodnikiem Poradnikiem Rolniczym”. Na odwiedzających czekały także materiały promocyjne oraz praktyczne gadżety, w tym kamizelki i opaski odblaskowe, które mają zwiększać bezpieczeństwo podczas pracy w gospodarstwie i poruszania się po drogach.
Na zakończenie wizyty w polu na wszystkich uczestników Święta Soi i Dnia Kukurydzy czekał grill. Była to dobra okazja, żeby przy wspólnym posiłku porozmawiać, wymienić się doświadczeniami i podzielić spostrzeżeniami dotyczącymi uprawy soi i kukurydzy w Wielkopolsce.
Opracowanie:
Aleksander Poznański, Mirosława Żurek
Źródło
Wielkopolska Izba Rolnicza
http://www.wir.org.pl/
