Dni Przedsiębiorcy Rolnego w Poznaniu – o konkurencyjności gospodarstw rolnych w zmiennych warunkach rynkowych
W dniach 4–5 listopada w Poznaniu odbyły się Dni Przedsiębiorcy Rolnego. Hasłem tegorocznej edycji było: „Jak zapewnić konkurencyjność gospodarstw rolnych w warunkach zmiennego rynku?”.
Organizatorami wydarzenia byli: Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Poznaniu, Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie, Mazowiecki Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Warszawie oraz Wielkopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Poznaniu. Wydarzenie odbyło się pod honorowym patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego.
W konferencji uczestniczyli doradcy rolniczy, rolnicy oraz przedstawiciele świata nauki. Tradycyjnie w wydarzeniu wzięli udział również przedstawiciele Wielkopolskiej Izby Rolniczej na czele z Prezesem Mieczysławem Łuczakiem.
Zmiany klimatyczne i geopolityka – wyzwania dla konkurencyjności polskiego rolnictwa
Pierwszym z prelegentów był dr hab. Marek Wigier, który przedstawił aktualne trendy i wyzwania w rolnictwie w kontekście zmian klimatycznych i geopolityki. Prelegent zwrócił uwagę przede wszystkim na skutki zmian klimatycznych, w tym narastające problemy z suszą, niedoborem wody i degradacją gleb, a także na rosnące koszty produkcji, szczególnie energii i nawozów. Omówił również wpływ sytuacji geopolitycznej, wojny i napięć handlowych na bezpieczeństwo żywnościowe oraz rynki rolne. Przedstawił mocne strony polskiego rolnictwa, w tym jego znaczącą pozycję w eksporcie żywności, ale wskazał także na wyzwania związane m.in. z retencją wody, strukturą gospodarstw i poziomem cyfryzacji. Podkreślił, że w przyszłości o konkurencyjności gospodarstw będą decydowały przede wszystkim odporność na zmiany klimatyczne i rynkowe, racjonalne gospodarowanie zasobami, innowacje oraz dostosowanie do kierunków Wspólnej Polityki Rolnej po 2027 roku.
WPR po 2027 roku – ile środków trafi do polskiego rolnictwa?
Temat „Wspólna Polityka Rolna po 2027 roku – kierunki zmian i wyzwania” omówił dr Bogdan Pomianek z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przedstawił on założenia dotyczące przyszłego finansowania rolnictwa. Zgodnie z przedstawionymi propozycjami Polska mogłaby otrzymać około 123 mld euro w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych, z czego blisko 33 mld euro miałoby trafić na rolnictwo i obszary wiejskie. Ministerstwo Rolnictwa zabiega jednak o zwiększenie tej kwoty do co najmniej 37 mld euro. Są to na razie wstępne założenia, a ostateczny podział środków nie został jeszcze ustalony. Dr Pomianek zwrócił uwagę, że nowy sposób finansowania może dać państwom większą swobodę w podziale pieniędzy i dostosowaniu wsparcia do aktualnych potrzeb. Jednocześnie rolnictwo będzie musiało konkurować o środki z innymi obszarami. Podkreślił, że ważne jest zapewnienie odpowiedniego budżetu zarówno na dopłaty dla rolników jak i na inwestycje oraz rozwój gospodarstw.
Mieczysław Łuczak – Prezes WIR o przyszłości rolnictwa, inwestycjach i problemie suszy
Podczas wydarzenia głos zabrał także Mieczysław Łuczak – Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej, który podkreślił konieczność zabezpieczenia odpowiednich środków finansowych na II filar Wspólnej Polityki Rolnej w szczególności na działania inwestycje skierowane do rolników prowadzących gospodarstwa towarowe. Zaznaczył, że niepokojące są sygnały wskazujące na możliwość ograniczenia znaczenia i finansowania tego obszaru. Podkreślił, że środki na inwestycje muszą być wyodrębnione i utrzymane na odpowiednio wysokim poziomie, tak aby realnie wspierały rozwój sektora rolnego.
Prezes zwrócił uwagę na potrzebę wspieranie integracji produktów rolnych. Jego zdaniem należy zachęcać rolników do zrzeszania się i tworzenia grup producenckich. Zamiast ze sobą konkurować, rolnicy powinni współpracować wzmacniając tym samym swoją pozycję na rynku. Prezes odniósł się także do postępujących zmian klimatycznych, które coraz wyraźniej dotykają polskie rolnictwo. Zaznaczył, że Wielkopolska stepowieje, a problem niedoboru wody obejmuje coraz większą część kraju. Dlatego zdaniem Mieczysława Łuczaka należy robić wszystko, żeby zatrzymywać wodę i lepiej ją wykorzystywać. Potrzebne są programy i wsparcie, które zachęcą rolników do oszczędzania wody i gromadzenia jej na czas suszy. Przypominamy, że z inicjatywy Prezesa powstał Wielkopolski Program Zapobiegania Suszy Rolniczej, który mogą Państwo znaleźć tutaj.
Dyskusja w gronie praktyków i ekspertów
Po obradach plenarnych równolegle odbyły się dwa panele dyskusyjne. Pierwszy z nich dotyczył produkcji roślinnej. Jego moderatorem był dr inż. Jacek Skudlarski, który przedstawił wykład nt.: „Rolnictwo cyfrowe jako narzędzie zwiększania efektywności i optymalizacji kosztów”. Do panelu zostali zaproszeni producenci rolni, którzy zaprezentowali swoje gospodarstwa: Bartłomiej Piskorski, Rafał Niesłuchowski i Tadeusz Zatylny.
Moderatorem drugiego panelu dyskusyjnego w temacie produkcji trzody chlewnej był Wojciech Styburski – prezes Agro Integracji, który wygłosił prelekcję na temat: „Czy produkcja trzody chlewnej się opłaca?”. Myślą przewodnią wystąpienia było przedstawienie korzyści wynikających ze współpracy i integracji rolników. W. Styburski wskazał m.in. na budowanie przewagi i odporności gospodarstwa, poprawę pozycji rolnika w łańcuchu dostaw poprzez wspólną sprzedaż. Swoje gospodarstwa przedstawili natomiast producenci trzody chlewnej: Piotr Tomaszewski, Damian Kacprzak (Krajowy Mistrz AgroLigi 2025) i Maciej Łagoda.
Przedsiębiorczy rolnik musi patrzeć w przyszłość i liczyć koszty
Punktem kulminacyjnym Dni Przedsiębiorcy Rolnego była debata pod hasłem „Jak rynek kształtuje decyzje przedsiębiorczych rolników?”, którą poprowadził dr hab. Sebastian Stępień z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. W debacie udział wzięli: Andrzej Borusiewicz, Mariusz Tatka, Łukasz Lewandowski, Mirosław Marciniak, Wojciech Styburski oraz Piotr Łukaszewski reprezentujący producentów rolnych.
Uczestnicy rozmawiali o problemach, z którymi na co dzień mierzą się rolnicy oraz o tym jak podejmować decyzje w coraz bardziej nieprzewidywalnych warunkach rynkowych.
Podczas dyskusji zwrócono uwagę, że rolnicy nie zawsze aktywnie poszukują informacji i śledzą zmiany zachodzące na rynku. Mariusz Tatka – Dyrektor CDR w Brwinowie Oddział w Poznaniu zaznaczył, że doradztwo rolnicze na bieżąco informuje rolników o zmianach na rynku i stara się dostarczać im wiedzę przydatną w codziennym prowadzeniu gospodarstw. Zaznaczył jednak, że nadal potrzebna jest większa współpraca między samymi rolnikami. Obecnie żyjemy w czasach dużej niepewności rynkowej, dlatego prowadzenie gospodarstwa rolnego wymaga dobrego planowania. Uczestnicy debaty wskazali, że rolnicy powinni dokładnie liczyć koszty produkcji, analizować opłacalność poszczególnych kierunków działalności i podejmować decyzje na podstawie konkretnych danych, a nie wyłącznie z emocji. Wysokie ceny paliw, nawozów oraz innych środków produkcji coraz mocniej wpływają na opłacalność prowadzenia gospodarstw. Jednym ze sposobów ograniczenia ryzyka może być także większe zróżnicowanie upraw.
Uczestnicy debaty wskazywali na konieczność integracji rolników. Wspólne działanie w grupach producenckich może poprawić ich pozycję w negocjacjach, ułatwić sprzedaż produktów i zwiększyć ich możliwości konkurowania na rynku. Zwrócono uwagę, że polscy rolnicy produkują żywność wysokiej jakości, ale wciąż mają problem z jej odpowiednią promocją i sprzedażą. Brakuje rozpoznawalnej marki, która pozwoliłaby lepiej wykorzystać potencjał krajowych produktów. Uczestnicy zauważyli również, że polskie rolnictwo dobrze wykorzystało lata po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Wiele gospodarstw przeszło modernizację, zainwestowało w nowoczesny sprzęt i technologie, dzięki czemu znacząco poprawiło swoją konkurencyjność. Gospodarstwa nadal potrzebują środków na inwestycje i dalszy rozwój, aby mogły sprostać kolejnym wyzwaniom. Na koniec poruszono temat młodych ludzi i przyszłości zawodu rolnika. Zauważono, że coraz mniej młodzieży wybiera szkoły i studia związane z rolnictwem. Dlatego ważne jest zachęcanie młodych do pracy w gospodarstwach i pokazywanie im, że dzisiejsze rolnictwo to nowoczesna branża, która daje wiele możliwości rozwoju. Debata pokazała, że na przyszłość gospodarstw wpływa nie tylko sytuacja na rynku i decyzje podejmowane w kraju czy Unii Europejskiej. Dużo zależy również od samych rolników – od tego, jak liczą koszty, planują produkcję, współpracują z innymi i reagują na zmieniającą się sytuację.
Podsumowanie
Organizowane po raz 22. Dni Przedsiębiorcy Rolnego w Poznaniu pokazały, że to przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczenia w zakresie nowoczesnego prowadzenia gospodarstw rolnych.
Konferencja stworzyła przestrzeń do wymiany wiedzy i doświadczeń między przedstawicielami nauki, doradztwa, administracji i praktyki rolniczej. Prezentacje gospodarstw dały z kolei uczestnikom unikalną możliwość spojrzenia, jak nowoczesne zarządzanie, budowanie odporności ekonomicznej i rynkowe strategie sprawdzają się w rzeczywistych warunkach.
Nie brakowało rozmów o przyszłości gospodarstw rolnych, ich konkurencyjności i możliwościach rozwoju w dynamicznie zmieniających się realiach gospodarczych.
W centrum uwagi znalazły się zagadnienia związane z: wyzwaniami współczesnej produkcji roślinnej, przyszłością i uwarunkowaniami produkcji trzody chlewnej, wykorzystaniem i podejściem rolników do informacji rynkowej, utrzymaniem rentowności i budowaniem strategii odporności ekonomicznej gospodarstwa oraz poszukiwaniem rozwiązań zwiększających efektywność i dochodowość produkcji rolnej.
Na koniec Dyrektor Mariusz Tatka zaprosił na koleją edycję Dni Przedsiębiorcy Rolnego w Poznaniu w roku przyszłym.
Opracowanie:
Aleksander Poznański
Barbara Idczak
Grzegorz Wysocki
Źródło
Wielkopolska Izba Rolnicza
http://www.wir.org.pl/











